Yeşil Altın Zeytin, Tunus ekonomisini kurtarabilir mi?

Tunus'ta zeytinyağı sektörü hayati bir öneme sahip. Zeytin 300 binden fazla Tunuslu çiftçinin ana gelir kaynağı… Ülke ekonomisine önemli fonlar da sağlıyor.
Tunuslu yetkililer, zeytinyağı ihracatından elde edilecek artan gelirle devlet hazinesini güçlendirmeyi ve ülkedeki ekonomik zorlukları aşmayı hedefliyor. Bu noktada küresel pazarda fiyatların yükselmesinden büyük mutluluk duyuyorlar.
Tahminler zeytinyağı üretiminin yüzde 80'inin ihracata ayrıldığını gösteriyor.
Tunus, yaklaşık yüzde 75'i verimli olan 100 milyondan fazla zeytin ağacına sahip olduğundan, dünyanın önde gelen yüksek kaliteli zeytinyağı üreticilerinden biri olarak kabul ediliyor.
Tunus'ta yaklaşık 1.750 değirmen, 15 rafinaj ünitesi ve 35 işleme ve paketleme tesisi faaliyet gösteriyor.
Son on yılda Tunus'un ortalama yıllık zeytinyağı ihracatının 145 bin tondan az olmadığı tahmin ediliyor ve bunun çoğu Avrupa pazarlarına gidiyor.
İlk organik zeytin üreticisi olan Tunus'a zeytinyağı ihracatı yaklaşık 1 milyar dinar (620 milyon dolar) seviyesinde ve toplam gıda ihracatının yüzde 40'ını oluşturuyor.
Kuraklık nedeniyle zeytinyağı rekoltesinin bir önceki tarım sezonuna göre azalmasına karşın ihracat yüzdesi aynı kaldı.
Yerel tüketim için bir litre zeytinyağının fiyatı, geçen yıl 14 dinara (4,5 dolar) kıyasla neredeyse iki kat artarak 25 dinarı (8,03 dolar) aştı.
Tarım politikası uzmanı Fawzi Al-Zayani, küresel üretimdeki yüzde 40'lık düşüş ve talepteki artış ışığında Tunus'un zeytinyağı ihracatına ilişkin koşullarını belirleyebileceğini ve döviz cinsinden önemli gelirler elde edebileceğini söyledi.
Al-Ain News'e paket zeytinyağı ihracatını artırma ve Asya ve Güney Amerika'da yeni pazarlar açma ihtiyacını vurguladı. İhracatçıları teşvik etmek ve cesur ekonomik kararlar almak için devletin müdahale etmesi ve teşvikleri onaylaması çağrısında bulundu. Yeni pazarlarda konumlandırmak ve bu ürünü nasıl tanıtacağını bilmek için yeni bir vizyon geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Öte yandan Tarım Bakanlığı Tarımsal Üretim Genel Müdürü Abdel Fattah Said, dün yapılan parlamento oturumunda zeytin üretiminin 2017'den 2023'e kadar gelişimini anlattı.
İhracatının 85 bin tondan 195 bin tona çıktığını, yaklaşık yüzde 77 oranında ağırlıklı olarak İspanya ve İtalya'ya yöneldiğini belirtti.
Bu sektörün ilerlemesi için yıllık 260 bin ton ihracat yapılması gerektiğini, üretim miktarının ise 2030 yılında 300 bin tona ulaşması gerektiğini belirtti.
Zeytinyağı üreticisi ve ihracatçısı Hayat Al-Dous ise, “Zeytinyağı için artan uluslararası talep nedeniyle bu günlerde fiyatlar arttı. Uluslararası pazarlarda zeytin yağının kilogram fiyatı 8,50 avroya ulaştı" diyen Al-Dous, Amerika pazarının Tunus için yeni olmadığını, geçen yıl 100 tonun üzerinde zeytinyağı ihraç edildiğini kaydetti.
Al-Dous, "Fas, üretim açısından dördüncü sırada yer alan Tunus'un ciddi bir rakibi haline geldi" dedi.