Çin, Dolara Bağımlılığı Azaltacak Sınır Ötesi Dijital Ödeme Sistemini Başlatıyor

Çin, uluslararası ticarette ABD dolarına olan bağımlılığı kırmak ve sınır ötesi işlemleri hızlandırmak amacıyla mBridge adlı yeni bir ticari dijital para programını hayata geçirmeye hazırlanıyor.

Pekin yönetimi, sınır ötesi işlemleri kökten değiştirecek yeni bir dijital para programı için hazırlıklarını hızlandırdı. Financial Times'ın aktardığı bilgilere göre, Çin'in öncülüğünde geliştirilen mBridge platformu üzerinden yürütülecek bu sistemin operasyonlarını denetlemek amacıyla Hong Kong'da özel bir kuruluş oluşturulacak. Platformun ticari lansman tarihi henüz kesinleşmese de hazırlıkların ileri bir aşamada olduğu belirtiliyor.

Geleneksel Sistemlerin Yarı Fiyatına İşlem İmkanı

Konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklar, mBridge platformundaki işlem ücretlerinin geleneksel uluslararası ödeme sistemlerinin yarısı kadar olacağını ifade ediyor. Özellikle SWIFT gibi mevcut uluslararası ödeme ağlarını pahalı ve karmaşık bulan küçük işletmelerin, "mBridge" platformuna yönelmesi bekleniyor.

Bu programın aynı zamanda Pekin'i, "Kuşak ve Yol" girişimindeki ticaret ortaklarına daha da yakınlaştıracağı öngörülüyor. Dijital yuanın kullanımını teşvik etmek amacıyla tasarlanan mBridge platformu, mevcut finansal altyapıya bağımsız ve tamamlayıcı bir sistem olarak entegre ediliyor.

İran Savaşı ve Dijital Yuanın Hızlanan Yükselişi

Çin'in kendi para biriminin küresel kullanımını genişletme çabaları, İran savaşıyla birlikte yeni bir ivme kazandı. Çatışmaların başlamasından bu yana, SWIFT'in Çin versiyonu olarak bilinen Renminbi Sınır Ötesi Ödeme ve Takas Sistemi'ne (CIPS) yönelik talepte belirgin bir artış yaşandı.

Bu proje, daha hızlı ve ucuz işlemler hedefleyen diğer bölgesel ödeme sistemlerinin ivme kazandığı bir dönemde ortaya çıkıyor. Avrupa Merkez Bankası'nın Elektronik Ödeme Sistemi (SEPA) ve Ant Group'un özellikle turistler için geliştirdiği sınır ötesi QR kod ağı gibi girişimler de benzer hedeflerle dikkat çekiyor.

Alternatif Finans Sistemlerinde Gizli Silahlanma Yarışı

İngiltere merkezli RUSI Enstitüsü'nde Finans ve Güvenlik Merkezi'nin kurucu direktörü Tom Keating, Donald Trump döneminde ABD'nin stablecoin'leri benimsemesine atıfta bulunarak süreci değerlendirdi. Keating, "Alternatif finans sistemlerinde gizli bir silahlanma yarışı var. Stablecoin'ler, dolar gibi itibari para birimlerine bağlı kripto varlıklardır." ifadelerini kullandı.

Çin'in mBridge gibi sistemler aracılığıyla dijital para birimi Çin yuanının (ECNY) küresel finans sistemindeki rolünü sağlamlaştırmaya çalıştığını belirten Keating, "Bunun Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında bir dijital para birimi projesi olduğu söylenebilir, bu nedenle Çin'in bunu ilerletmeye devam etmesi şaşırtıcı değil" dedi.

Uluslararası Finans Enstitüsü Çin Araştırmaları Başkanı Jin Ma ise eskiden SWIFT'in hakimiyetinde olan "küresel ödeme sisteminin" artık "rekabet eden ağlardan oluşan bir ağa" bölündüğünü ve mBridge'in de bu ağlardan biri olmasının beklendiğini vurguladı.

mBridge Projesinin Gelişimi ve Yaptırım Tartışmaları

Tayland Merkez Bankası'nın 2021 tarihli bir raporuna göre mBridge, başlangıçta Hong Kong Para Otoritesi ve Tayland Merkez Bankası arasında "Inthanon-LionRock" adıyla başlatıldı. Proje, 2021 yılında Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) katılımıyla mevcut adını ve yapısını kazandı.

Sistem, ülkelerin veya kuruluşların dolar sistemini atlatmalarına ve olası yaptırımlardan kaçınmalarına olanak sağlayabileceği potansiyeli nedeniyle defalarca siyasi eleştirilerin hedefi oldu. 2024 yılında Uluslararası Ödemeler Bankası, mBridge projesini ortaklarına devretme kararı aldı. Financial Times bu kararın Washington'dan gelen baskılar sonucunda alındığını iddia etse de, BIS'in o dönemki genel müdürü Agustín Carstens bu iddiaları reddetti.

Saniyeler İçinde Doğrudan Blok Zinciri İşlemleri

Eleştirilere rağmen, Uluslararası Ödemeler Bankası ve Çin Halk Bankası yetkilileri mBridge projesinin, yasadışı küresel finans ağlarıyla mücadele eden Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından belirlenen kara para aklama karşıtı kurallara tam uyumlu olduğunu doğruladı.

Şu anda Pekin'in öncülüğünde yürütülen mBridge platformu, merkez bankaları arasında kendi dijital para birimlerini kullanarak doğrudan işlemler gerçekleştirmek için blok zinciri teknolojisinden yararlanıyor. Bu teknolojik altyapı, doların aracı para birimi rolünü azaltırken, döviz işlemlerinin tamamlanması için gereken süreyi sadece birkaç saniyeye indiriyor.