Ukrayna’da robotlar riskleri azaltan ve çatışmaları uzatan bir kalkan
İnsansız sistemler savaşta önemli bir rol oynuyor, ancak insanın yerini almak yerine, onların sahadaki varlığını uzatıyor.
Kısa süre önce Ukrayna’da, 14. Bağımsız Mekanize Tugay askerlerinin yakınları, Kupyansk yakınlarında aylarca yeterli yiyecek, su ve ilaç olmadan görev yaptıklarını açıklayınca bir askeri komutan görevden alındı. Askerlerin aşırı zayıflamış hallerini gösteren görüntüler sosyal medyada paylaşıldı.
Bu zor koşullar, Kiev’de hız kazanan gizli bir teknolojik dönüşümü gümdeme getirdi. Newsweek’e göre insansız hava araçları ve robotlar artık sadece çatışmada değil, aynı zamanda ikmal taşımada, yaralı tahliyesinde ve askerlerin hayatta kalma süresini uzatmada kullanılıyor.
Kiev’in 2026’nın ilk yarısında 25 bin kara tipi insansız araç için sözleşme yapmayı planladığı, bunun 2025 toplamının iki katından fazla olduğu belirtildi. Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov, cephe hattındaki tüm lojistik destek faaliyetlerinin robotik sistemlerle yürütülmesini hedefliyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ise bu sistemleri, “ülkenin en değerli varlığı olan insan hayatını koruyan ileri teknoloji” olarak tanımladı ve üç ay içinde 22 binden fazla insansız görev gerçekleştirildiğini açıkladı.
Bazı çevreler robotların savaş riskini azalttığını savunurken, İnsan Hakları İzleme Örgütü, insan kontrolü olmadan hedef seçimi ve saldırı kararlarının “kabul edilemez” olduğunu belirtiyor. “Katil robotları durdurun” kampanyası da ölümcül kararların otomatikleştirilmesine karşı çıkıyor.
Buna karşılık farklı bir görüş, robotların savaş gücünü artırdığını savunuyor. Defense News’e konuşan bir drone komutanı, “Ne kadar çok drone, o kadar çok kayıp” derken, başka bir komutan “Drone kullanıyoruz, onlarla öldürüyor, kurtarıyor ve özgürleştiriyoruz” ifadelerini kullandı.
Ukrayna, cephe hattındaki lojistik faaliyetlerin yüzde 70’ini otomatik sistemlere devretmiş durumda. Modern savaş alanlarının tamamen drone gözetimi altında olması nedeniyle ikmal taşımak en tehlikeli görevlerden biri haline gelirken, robotlar bu riski azaltıyor.
Ukrayna Savunma Bakanlığı verilerine göre, kara tipi insansız araçlar Mart ayında 9 binden fazla görev gerçekleştirdi. Bu sayı Kasım 2025’te 2900, Ocak 2026’da ise 7500’ün üzerindeydi. 2026’nın ilk çeyreğinde toplam görev sayısı yaklaşık 24 bin 500’e ulaştı. Bu sistemleri kullanan birlik sayısı ise 67’den 167’ye yükseldi.
Yeni Ukrayna robotu “Bizon-L”, 300 kilograma kadar yük taşıyabiliyor, 50 kilometre menzile ulaşıyor ve saatte 12 kilometre hız yapabiliyor. Bataklık, kar ve zorlu arazilerde çalışabilen robot; mühimmat taşıma, yaralı tahliyesi ve çeşitli askeri ekipmanların naklinde kullanılıyor.
Bu gelişmeler, Amerika Birleşik Devletleri ordusunun da dikkatini çekti. ABD ordusu, ikmal ve yaralı tahliyesi için benzer insansız kara araçları edinmeyi planlıyor. Sürekli gözetim ve yoğun ateş altında cepheye gidip gelmenin yüksek risk taşıması bu ihtiyacı artırıyor.
ABD ordusu, GPS olmadan çalışabilen, hem asfalt hem de zorlu arazide hareket edebilen ve yaralı taşıyabilen araçlar hedefliyor. Ayrıca yapay zekâ, sanal sağlık ve robotik sistemler üzerine çalışmalar yürütülüyor.
Veri boyutu da savaşın yeni unsurlarından biri haline geldi. CENTCOM Komutanı Brad Cooper, gelişmiş yapay zekâ araçlarının büyük veri analizinde kullanıldığını ve komutanların daha hızlı karar almasını sağladığını belirtti.
Project Maven ise uydu görüntüleri, radar ve diğer veri kaynaklarını kullanarak hedef tespitini hızlandırıyor. Bu sistem sayesinde günlük hedef sayısının 100’den 1000’e, hatta 5000’e kadar çıkabildiği ifade ediliyor.
Tüm bu gelişmeler, geleceğin tamamen robotlardan oluşan ordular olmadığını; aksine insanın savaş alanında kalmasını sağlayan, onu destekleyen makinelerin ön planda olacağını gösteriyor.
