Ukrayna'da 15 yaşından itibaren öğrencilere savaşa hazırlık dersleri veriliyor

Ukrayna savaşının sona ereceğine dair herhangi bir işaret görülmezken, Kiev yönetimi çocuklarını savaşa hazırlıyor. Ancak amaç onları savaşmaya ya da savunma yapmaya hazırlamak değil, hayatta kalmayı öğretmek.

“Ukrayna’yı Savunma” dersleri, 15 yaşından itibaren öğrenciler için ulusal müfredatın temel bir parçası haline geldi. Bu dersler; insansız hava araçlarının kullanımı, silah kullanımı, ilk yardım ve Rusya’nın “bilgi savaşıyla” mücadele gibi becerileri kazandırmak üzere tasarlandı.

The Telegraph gazetesi, Kiev’in merkezindeki bir okulda öğrencilerin ayda bir kez gerçekleştirilen ve sekiz saat süren bu derse katıldığı bir günü takip etti.

11 ve 12. sınıf öğrencileri, sığınağın kenarlarında koyu renk gözlükler ve yeşil askeri kasklar takmış halde oturuyordu. Zaman zaman gülüşüyor ve TikTok uygulamasında gezinmelerine rağmen, atış eğitimi zamanı geldiğinde tüm dikkatlerini eğitime veriyorlardı.

Mikita, steril görünümlü gri bir masa üzerinde tüfeğin parçalarını birleştirirken şöyle dedi:

“Altı yaşımdan beri atıcılık yapıyorum. Ukrayna’da hâlâ barış varken babam beni avlanmaya götürürdü. Bu yüzden bir gün silah kullanmam gerekirse bunu yapabileceğimi biliyorum.”

Şunları da ekledi:

“Ama psikolojik olarak bunu bir insana karşı kullanmaya hazır değilim. İnsanlar başka insanlara ateş etmeye hazır olamaz.”

Öğrenciler, savaşın ne kadar büyük bedelleri olduğunu sürekli hatırlatan unsurlarla çevrili. Okulun geniş giriş salonunda, dört gencin siyah-beyaz fotoğraflarının yer aldığı bir anı duvarı bulunuyor.

Dmitro Karpenko, İgor Voyevodin, Yevhen Ostapenko ve Kirilo Serhiyenko bu okulun öğrencileriydi. Rus güçlerine karşı cephede savaşırken hayatlarını kaybettiler. Aralarındaki en genç kişi yalnızca 21 yaşındaydı.

“Ukrayna’yı Savunma” dersi, farklı isimlerle de olsa Sovyet döneminden bu yana Ukrayna müfredatında yer alıyordu. Ancak savaş öncesinde, esas amacı disiplin sağlamak olan eski bir uygulama olarak görülüyordu.

O dönemde askeri eğitim yalnızca erkek öğrencilere verilirken, kız öğrenciler ilk yardım ve tıp eğitimi alıyordu. Günümüzde ise cinsiyet ayrımı yapılmıyor.

Rusya’daki okullarda da “Vatanı Savunma” adı altında benzer dersler bulunuyor. Ancak iki model arasında büyük farklar olduğu belirtiliyor.

Rusya’da bazıları henüz altı yaşında olan çocuklar, zorunlu okul dersleri, devlet destekli gençlik örgütleri ve askeri-vatansever kamplar kapsamında her hafta insansız hava aracı operatörlüğü, patlayıcı uzmanlığı ve saldırı birlikleri görevleri için eğitim alıyor.

Ukrayna Eğitim Bakanlığı Sözcüsü, The Telegraph’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Rus modeli, çocukların erken yaşta askerileştirilmesini ve ordu, savaş ve itaati yücelterek devlete hizmet etmeye hazırlanmasını amaçlıyor.”

Kiev’deki okulun bazı öğrencileri savaşın sonuçlarını doğrudan yaşamış durumda. Yaklaşık 30 öğrenci, Rus güçlerinin Donbas ile Herson, Harkiv, Mikolayiv ve Zaporijya bölgelerinde ilerlemesi sonucu evlerini kaybeden ülke içindeki yerinden edilmiş ailelerden geliyor.

Kievli öğrencilerin birçoğu da Rusya’nın bölgelerinde kurduğu kontrolü hâlâ hatırlıyor. Ayrıca herkes, gece gerçekleşen Rus saldırılarının seslerini; Şahid tipi insansız hava araçlarının uğultusunu ve füze patlamalarını biliyor.

Ukrayna Eğitim Bakanlığı ise amaçlarının Rus modelinden tamamen farklı olduğunu vurguluyor:

“Çocuklara savaş açmayı öğretmiyoruz. Onlara gerçek hayatın zorluklarına nasıl hazırlanacaklarını öğretiyoruz.”

Bakanlık ayrıca şu ifadeleri kullandı:

“Ukrayna modeli, kendini nasıl savunacağını bilen özgür bir devlette yaşamaya hazırlanan gençler yetiştiriyor.”

Okul Müdürü ve savaş gazisi Oleksandr Arteminko gazeteye yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Üçüncü Dünya Savaşı’nın eşiğindeyiz. Elli yıl sonra bile savaş halinde olabiliriz.”

Ergenlik çağındaki öğrencilerden ilkokul çocuklarına kadar tüm öğrenciler, yanlarından geçtiğinde ona “Günaydın” diyerek selam veriyordu.

Uzun boylu, soğuk mavi gözlü ve askeri üniforma giyen Arteminko’nun sakin görünümü, geçen eylül ayında okul müdürlüğünü üstlenmesinden bu yana sivil yaşama uyum sağlamak için verdiği zorlu mücadeleyi gizliyor.

Rus askeri operasyonunun başladığı ilk gün İngilizce öğretmeni olarak görev yapıyordu. Daha sonra gönüllü olarak orduya katıldı.

“İlk füzenin sesini duyar duymaz çantamı hazırladım. Üzerinde düşünmeme bile gerek kalmadı.”

46 yaşındaki Arteminko önce Kiev’in savunmasında görev aldı, ardından 30. Mekanize Tugay bünyesinde Donbas’a gönderildi. 2024 yılında bir mayın nedeniyle ağır yaralandı ancak tahliye edilene kadar dokuz saat boyunca mevzisini savunmaya devam etti.

Ofisinde, askeri birliğine ait fotoğraflar ve üzerinde birlik üyelerinin imzalarının bulunduğu bir bayrak bulunduruyor. Böylece cephedeki hizmet anılarıyla yeni yaşamını bir araya getirmeye çalışıyor.

Sakin bir şekilde şöyle dedi:

“Zihniniz sizi korumaya çalışabilir ama ordu sizi gerçekten hiçbir zaman terk etmez.”

Bu nedenle söz konusu derslerin çocukları askerliğe yönlendirmeyi ya da askeri hizmeti yüceltmeyi amaçlamadığını vurguluyor:

“Bazıları doktor, bazıları öğretmen ya da başka mesleklerden insanlar olacak. Ama hepsinin bu becerilere ihtiyacı var. Biz onlara nasıl hayatta kalacaklarını öğretiyoruz.”

Şunları da ekledi:

“Hayatta kalanlar psikolojik olarak hazırlıklı olanlardır. Dünyanın en iyi eğitimine sahip olabilirsiniz ama psikolojik olarak hazır değilseniz ölürsünüz.”

Renkli sünger zeminli bir eğitim salonunda eğitmen, yeniden kullanılabilir ilk yardım çantaları dağıttı ve öğrencileri ikili gruplara ayırarak ağır kanamalarla mücadele ve kalp-akciğer canlandırması uygulamalarını öğretti.

17 yaşındaki Leonid, koluna ve bacağına turnike uygulamaya çalışırken arkadaşına şakayla şöyle dedi:

“Gerçek hayatta olsaydı iki kez ölmüştüm!”

İlk yardım eğitimi, silah ve insansız hava aracı eğitimlerinden daha fazla öğrencinin favori dersi haline gelmiş durumda.

Leonid şöyle konuştu:

“Bu eğitim hayat kurtarmayı öğretiyor. Ne zaman ihtiyaç duyacağınızı asla bilemezsiniz.”

Kısa bir duraksamanın ardından şunları ekledi:

“Yine de umarım bunu kullanmak zorunda kalmam.”

Ancak bu ihtimal her zaman mevcut. Rus füzeleri ve insansız hava araçları geceleri konutlara saldırmaya devam ederken, herhangi biri bir anda yardım etmek zorunda kalabilir.

İki hafta önce Kiev’in Darnitskiy bölgesindeki bir apartman bir füze saldırısıyla yıkıldığında, 18 yaşındaki İvan Zaharçuk kurtarma ekipleriyle birlikte ilk yardım edenler arasında yer aldı. Enkaz arasında yanmakta olan bir kadını kurtarmayı başardı ancak kadının 14 yaşındaki kızı hayatını kaybetti.

16 yaşındaki Tatyana, eğitim mankeni üzerinde kalp masajı uygularken şunları söyledi:

“Sınıfta eğlenceli görünüyor ama bunun hayatımızda gerçek bir durum haline gelebileceğinin farkındayız. Gelecekte birine yardım etmek için bu bilgiye ihtiyaç duyabileceğimi sık sık düşünüyorum.”

Bazı tehditler ise diğerlerinden daha acil görülüyor. “Bilgi savaşı” derslerinde öğrenciler, Telegram, TikTok ve hatta Roblox gibi oyun platformları üzerinden yapılan Rus etkisi ve devşirme girişimlerini nasıl tespit edeceklerini öğreniyor.

Öğrencilerden “sahte” ve “manipülatif” haberleri ayırt etmeleri isteniyor. Sahte haberler doğrudan aldatmayı amaçlarken, manipülatif içerikler algıyı daha gizli biçimde değiştirmeyi hedefliyor.

Daha sonra telefonlarını kullanarak internet üzerinde gerçek örnekler araştırıyorlar. Öğretmenler, öğrencilerin sınırlı miktarda düşmanca dezenformasyonla karşılaşmasını, yanlış bilgilendirmeye karşı bir tür “aşı” olarak değerlendiriyor.

Modern savaşın tek cephesi internet değil. Temas hatları yakınında on binlerce küçük insansız hava aracı uçuyor ve savaş alanlarındaki kayıpların büyük bölümüne neden oluyor.

Okulun ana salonunun bir köşesinde insansız hava aracı eğitmeni Viktor Homenyuk, dört pervaneli bir Mavic dronunu havalandırıyordu.

Şöyle dedi:

“Bu araç, fazla müdahale gerektirmeden havada sabit kalmasını sağlayan bir dengeleme sistemiyle donatılmış durumda.”

Daha sonra kumandayı öğrencilere teslim etti.

24 yaşındaki eğitmen öğrencilerinden çok da büyük değildi. Ukrayna’daki askeri operasyonun başlamasıyla 20 yaşında orduya katılmış, kısa süre önce ise terhis edilmişti.

“Bir gün asker olacağımı hiç düşünmemiştim. Ama birinin evime girip bana ait olanı almasına katlanamam.”

15 yaşındaki Olena ise sanal gerçeklik gözlükleri kullanarak FPV eğitim dronunu başarıyla kontrol ediyordu. Ancak bu beceriyi savaşta kullanmak istemediğini belirtti.

“İlk yardım eğitimini daha çok seviyorum. Çünkü bu yalnızca savaşta değil, hayatta da işe yarıyor.”

Salonun diğer tarafında başka bir eğitim dronu iki kez duvara çarptıktan sonra bir saksının içine düştü. Çıkardığı tiz ses, cephe yakınlarında zaman geçiren herkesin aşina olduğu bir sesti.

Homenyuk, “Ukrayna’yı Savunma” derslerinin amacını şu sözlerle anlattı:

“Her birimizin ülkemizin bağımsızlığını korumak ve savunmak için elinden geleni yapması gerektiğini, ulusal ruhunu geliştirmesi ve gelecek nesillere de vatan sevgisini öğretmesi gerektiğini anlatıyoruz.”

Öğrencilerinin akıllarında kalmasını istediği en önemli mesajın ne olduğu sorulduğunda ise iki kelimelik kısa bir yanıt verdi:

“Asla tereddüt etme.”