Amerika İran'ın düşürdüğü helikopterin mürettebatını insan müdahalesi olmadan nasıl kurtardı?
Hürmüz Boğazı üzerinde düşürülen Amerikan helikopterinin iki pilotu, tamamen insansız bir deniz aracı tarafından kurtarıldı.
AFP'ye göre Amerikalı askeri yetkililerin ABD basınına yaptığı açıklamalarda, pazartesi günü Hürmüz Boğazı yakınlarında gerçekleştirilen kurtarma operasyonu, insansız bir deniz aracıyla yürütülen ilk kurtarma görevi oldu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı Sözcüsü Kaptan Tim Hawkins, Umman açıklarında Apache helikopteri mürettebatının kurtarılmasında görev alan insansız deniz aracının, ABD Beşinci Filosu'na bağlı Görev Gücü 59 bünyesinde faaliyet gösteren "Corsair" tipi bir insansız araç olduğunu açıkladı.
Hawkins, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran tarafından düşürüldüğünü söylediği helikopterin iki pilotunun önce insansız deniz aracı tarafından kurtarıldığını, daha sonra başka bir noktaya nakledildiğini ve iki saat süren operasyonun sonunda bir helikopterle tahliye edildiklerini belirtti.
Beklenmedik bir görev
Hudson Institute araştırmacısı Brian Clark, insansız deniz aracının üstlendiği görevi "şaşırtıcı" olarak nitelendirerek, bu sistemlerin genellikle keşif amaçlı kullanıldığını ancak yaşanan olayın yeni görevlere uyum sağlama kabiliyetlerini ortaya koyduğunu söyledi.
2021 yılında kurulan ve ABD Donanması'nın Orta Doğu'daki komutası altında faaliyet gösteren Görev Gücü 59, giderek büyüyen insansız deniz aracı filosunu test ediyor ve insansız sistemler ile yapay zekâ teknolojilerini sahaya entegre ediyor.
Ekim 2022'de dönemin Beşinci Filo Komutan Yardımcısı Amiral Brad Cooper, gazetecilere yaptığı açıklamada, "Çok düşük maliyetle insansız araçlar konuşlandırabiliyor, bunları yapay zekâ ile entegre edebiliyor ve en önemlisi insanlı gemilerimizi çok daha verimli ve etkili şekilde kullanabiliyoruz" demişti.
Ocak ayında yayımlanan bir görüş yazısında, Kongre tarafından görevlendirilen Deniz Kuvvetlerinin Geleceği Ulusal Komisyonu liderleri, insanlı platformlarla insansız deniz araçlarını birleştiren dağıtık bir filonun algılama kapasitesini artırabileceğini, düşman tarafından hedef alınmasını zorlaştırabileceğini ve daha geniş bir alanın kontrol edilmesini sağlayabileceğini ifade etti.
Modern savaşlarda insansız sistemlerin yoğun şekilde kullanıldığı görülüyor. Bu durum özellikle Rusya-Ukrayna savaşında belirgin hale gelirken, zaman zaman yaralıların çatışma hatlarından tahliyesi için de insansız araçlara başvuruldu.
Hürmüz'deki olay da ABD Donanması'nın Orta Doğu'daki operasyonlarına otonom teknolojileri nasıl entegre ettiğini gösteren yeni bir örnek oldu.
Sürekli deniz gözetimi
Hawkins, ABD merkezli Saronic Technologies tarafından geliştirilen Corsair aracının mart ayında Orta Doğu'da hizmete girdiğini söyledi.
Şirket tarafından yapılan açıklamada, 24 fit uzunluğundaki ve dizel motorla çalışan bu otonom su üstü aracının denize bırakılabildiği, böylece daha büyük gemilerin limana dönmeden aracı konuşlandırıp geri alabileceği belirtildi.
Ocak ayında gerçekleştirilen testlerde aracın zaman zaman insanların dayanamayacağı zorlu koşullarla karşılaştığı, buna rağmen 50 günden fazla süre boyunca bağımsız şekilde denizde görev yapabildiği ifade edildi.
Şirket, bu özelliklerin insanlı operasyonların maliyet, risk ve yorgunluk yükü olmadan sürekli deniz gözetimi yapılmasına imkân sağladığını vurguladı.
RAND Corporation araştırmacısı Scott Savitz ise ABD'nin bu sistemleri etkin şekilde kullanmak için çalışmalarını hızlandırdığını söyledi.
Bu tür sistemlerin uçaksavar silahlarının kullanımı, gözetleme faaliyetleri, denizaltı takibi ve mayın temizleme gibi birçok görevde kullanıldığı belirtiliyor.
Savitz, iki pilotun kurtarılmasının, bu teknolojinin saldırı görevlerinin dışında da kullanılabileceğini gösterdiğini belirterek, "İnsanların bu sistemlerin yalnızca intihar saldırıları için kullanılmadığını, aynı zamanda insani görevlerde de rol oynayabileceğini hatırlaması önemlidir" dedi.
