Trump’tan İran’ın Gelecekteki Liderine Rest: "Onayım Olmadan Kalamaz"
ABD Başkanı Trump, İran’ın yeni dini liderinin Amerikan onayı olmadan görevde kalamayacağını belirterek, uranyum kontrolü için özel kuvvetler seçeneğini işaret etti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden gerilim ve askeri operasyonların gölgesinde, Tahran yönetiminin geleceğine dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. ABC News'e verdiği özel röportajda, Ali Hamaney sonrası dönem için Washington'ın kırmızı çizgilerini çizen Trump, İran'ın bir sonraki Yüksek Lideri'nin ABD onayı olmadan "hayatta kalamayacak" uyarısında bulundu. Bu açıklama, Orta Doğu'daki güç dengelerini değiştirebilecek yeni bir doktrin olarak yorumlanıyor.
Hamaney Sonrası Senaryolar ve Washington'ın "Onay" Şartı
İranlı yetkililerin Ali Hamaney'in yerine geçecek ismi belirleme süreci hızlanırken, Trump mevcut rejimin kalıntılarıyla çalışmaya açık olduğunu ancak bunun kesin şartlara bağlı olduğunu vurguladı. Yeni liderin profili hakkında konuşan ABD Başkanı, "uzun süre görevde kalmayacağını" ima ederek şu ifadeleri kullandı:
"Eğer bizim onayımızı alamazsa, uzun süre görevde kalamaz. Her on yılda bir, benim gibi bu tür önlemleri almayacak bir başkan olmadığında tekrar aynı duruma dönmek zorunda kalmamak istiyoruz."
Nükleer silahlanma riskine dikkat çeken Trump, tarihin tekerrür etmesini istemediğini belirterek, "İnsanların beş yıl sonra geri gelip aynı şeyle tekrar karşılaşmasını, hatta daha kötüsü, nükleer bir silaha sahip olmasını istemiyorum," dedi. Eski rejimle bağlantılı isimlere yeşil ışık yakıp yakmayacağı sorusuna ise pragmatik bir yaklaşımla, "Evet, iyi bir lider seçmek için bunu yapardım. Nitelikli olabilecek çok sayıda insan var" yanıtını verdi.
"Kağıttan Kaplan" ve Özel Kuvvetler Müdahalesi
Trump, Tahran yönetiminin Orta Doğu'yu ele geçirme planları yaptığını iddia ederek, İran ordusunu "Onlar kağıttan kaplan. Bir hafta önce öyle değillerdi, sizi temin ederim, ve saldırıya hazırlanıyorlardı. Planları tüm Orta Doğu'ya saldırmak ve ele geçirmekti." sözleriyle hedef aldı.
Krizin en kritik boyutu olan zenginleştirilmiş uranyum stokları konusunda ise ABD Başkanı, askeri müdahale seçeneğini masada tuttu. İran'ın nükleer tesislerini kontrol altına almak için özel kuvvetlerin gönderilip gönderilmeyeceği sorusuna Trump, "Her şey masada. Her şey." diyerek net bir mesaj verdi.
Üst düzey bir ABD yönetim yetkilisinin aktardığına göre, İran'ın askeri düzeyde kullanıma yetecek uranyumu 10 gün içinde elde edebileceği öngörülüyor. Bu stokların büyük kısmının, "Gece Yarısı Çekici Operasyonu" ile hedef alınan Natanz, İsfahan ve Fordow bölgelerinde bulunduğu tahmin ediliyor. Yetkili, "Teorik olarak, eğer bu araziler veya uranyumun bulunduğu yerler üzerinde fiziksel kontrolümüz olsaydı, ekiplerimizi oraya gönderip zenginleştirme seviyesini yerinde seyreltebilirdik." değerlendirmesinde bulundu.
Savaşın Bilançosu ve MAGA Hareketinin Desteği
Hafta sonu savaşta hayatını kaybeden altı Amerikan askerinin aileleriyle bir araya gelen Trump, bu görüşmelerin kararlılığını etkileyip etkilemediği sorusuna duygusal bir yanıt verdi. Cenazelerin fikrini değiştirmediğini belirten Trump, "Hayır, hiç de değil. Bunu yapsaydım ebeveynler çok üzülürdü. Her biri bana, 'Lütfen efendim, oğlum için kazanın, hatta birinde genç bir kadın için, biliyorsunuz. Lütfen çocuğum için kazanın' dedi." ifadelerini kullandı. Ailelerin üzgün ama gururlu olduğunu ekledi: "Aileyle tanıştığımda çok duygusal ve güzel bir olay yaşadım. Çok üzülmüşlerdi ama gurur duyuyorlardı."
Savaşın süresi hakkında tahminde bulunmaktan kaçınan Trump, "Bilmiyorum. Hiçbir zaman tahmin yapmam. Sadece şunu söyleyebilirim ki, hem yıkıcı güç hem de zaman açısından planlanandan öndeyiz." dedi. Askeri operasyonun sonuçlarına dair detay veren Başkan, İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde yok edildiğini savundu:
“İyi tarafı şu ki, onların 44 gemisini, yani tüm donanmalarını batırdık. Ayrıca hava kuvvetlerini tamamen yok ettik ve tüm iletişim ve telekomünikasyon sistemlerini ortadan kaldırdık. Hava savunma sistemleri de yok oldu. Hiçbir savunmaları kalmadı. Tek sahip oldukları şey laf.”
Benzin fiyatlarındaki artışı "küçük bir aksaklık" olarak nitelendiren Trump, tabanından gelen desteğin sürdüğünü vurguladı. Operasyonun MAGA (Make America Great Again) hareketinin özüyle uyumlu olduğunu belirten Trump sözlerini şöyle noktaladı: "Her zamankinden daha popüler. Yaptığımız şey MAGA hareketinin özünde yer alıyor." ve “Çünkü bu olmasaydı, ortada bir ülke kalmazdı ve saldırıya uğrardık. MAGA, Amerika'yı kurtarmakla ilgili… ve şu anda hareket içinde şimdiye kadar sahip olduğum en yüksek destek seviyesindeyim.”
