Trump “Kullanabiliriz” demişti! Londra’dan Diego Garcia ve RAF Fairford için izin çıkmadı
ABD’nin İran çevresindeki askeri hareketliliği Orta Doğu’da tansiyonu yükseltirken, Washington’un olası bir harekât için İngiliz üslerini kullanabileceğine yönelik açıklamalarına İngiltere net yanıt verdi.
ABD’nin İran çevresindeki askeri hareketliliğini artırması, bölgedeki gerilimi yükselten başlıklardan biri olurken, Washington’un olası bir operasyon için İngiliz üslerini kullanma planı tartışma yarattı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer programı konusunda sert mesajlar verirken, Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssü ile İngiltere’deki RAF Fairford hava üssünün olası bir askeri harekâtta kullanılabileceğini ifade etmişti. Ancak İngiltere hükümeti, İran’a yönelik muhtemel bir saldırı için İngiliz egemenliğindeki askeri üslerin kullanımına izin vermediğini açıkladı.
Londra’nın tavrı, hükümet sözcüsünün açıklamasında da net bir şekilde yer aldı. İngiltere Hükümeti Sözcüsü, “Operasyonel konular hakkında yorum yapmıyoruz. ABD ve İran arasında, İngiltere’nin de desteklediği devam eden siyasi bir süreç var. İran asla nükleer silah geliştirmemelidir ve önceliğimiz bölgenin güvenliğidir” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, İngiltere’nin askeri seçenekten ziyade diplomatik çözümü öncelediği şeklinde yorumlandı.
Chagos Anlaşması Tartışma Yarattı
Gerginliğin bir diğer boyutu ise Diego Garcia’nın statüsü üzerinden gündeme geldi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD yönetiminin Chagos Anlaşması’na resmi destek vermesinin ardından Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Söz konusu Chagos Anlaşması, İngiltere’nin Hint Okyanusu’ndaki Chagos Takımadaları üzerindeki egemenliğini Doğu Afrika’daki ada ülkesi Mauritius’a devretmesini, ardından Diego Garcia’nın uzun süreli kiralanmasını öngörüyor.
Bu süreçte Trump, anlaşmaya sert tepki göstererek Diego Garcia üzerindeki kontrolün kaybedilmemesi gerektiğini savundu. Trump, ABD’nin İran’dan gelebilecek “potansiyel bir tehdidi ortadan kaldırmak” için bu üsse ihtiyaç duyabileceğini de dile getirdi.
1970’li yıllardan bu yana ABD’nin stratejik bombardıman uçaklarına ev sahipliği yapan Diego Garcia, Washington açısından kritik bir ileri operasyon noktası olarak görülüyor. Metinde yer alan bilgilere göre ABD, geçmişte Orta Doğu’daki operasyonlarında hem Diego Garcia’yı hem de RAF Fairford’u kullanmıştı. Ancak yürürlükteki anlaşmalar gereği, ABD’nin İngiliz egemenliğindeki bu üsleri askeri operasyonlarda kullanabilmesi için Londra’dan resmi onay alması gerekiyor.
Son gelişmeler, İran gerilimi üzerinden ABD ile İngiltere arasında stratejik öncelik farkı oluştuğuna işaret ederken, gözler Washington’un diplomatik süreci mi yoksa askeri seçeneği mi tercih edeceğine çevrildi.
