FCAS Bitti Mi? Belçika’dan “Fiilen Sona Erdi” Açıklaması
Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, Fransa, Almanya ve İspanya ortaklığındaki FCAS programının “fiilen sona erdiğini” açıkladı.
Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Fransa-Almanya-İspanya ortak yapımı altıncı nesil savaş uçağı projesinin gerçekleşmeyeceğini ifade ederek, Avrupa’nın yeni nesil savaş uçağı programı FCAS için “fiilen sona erdi” değerlendirmesinde bulundu. Francken’in açıklaması, uzun süredir tartışmaların yaşandığı FCAS projesinin geleceğine ilişkin belirsizliğin daha da görünür hâle geldiğine işaret etti.
Francken, ülkesinin FCAS programında gözlemci konumunda bulunduğunu hatırlattı. Bu çerçevede, “Müttefiklerimizle istişare ederek pozisyonumuzu yeniden değerlendireceğiz” ifadelerini kullanan Francken, Belçika’nın programdaki rolüne dair yeni bir değerlendirme sürecine girileceğini kaydetti. Açıklamada, Belçika’nın mevcut tablo karşısında farklı seçenekleri ele aldığı vurgusu da öne çıktı.
Belçika Savunma Bakanı, F-35 alımına devam edeceklerini duyurarak, 11 adet daha sipariş ettikleri F-35 jetleriyle “hava muharebe kabiliyeti”ne odaklanmayı sürdüreceklerini belirtti. Francken, bu uçakları “mümkün olduğunca Avrupa yapımı hâle getireceklerini” ifade ederken, üretim tarafında İtalya’nın Cameri kentine dikkat çekti. Açıklamasında, Cameri’de üretim yapılacağını ve bu yolla kendi şirketleri için ekonomik getirinin artırılacağını söyledi.
Francken, konuyla ilgili daha fazla bilgiyi gelecek hafta Temsilciler Meclisi Savunma Komitesinde vereceğini de not düştü. Böylece, Belçika’nın FCAS sonrası pozisyonu, F-35 süreci ve olası yeni yönelimlerin ayrıntılarının parlamentodaki görüşmelerde netleşmesi bekleniyor.
FCAS programı, Fransa, Almanya ve İspanya’nın mevcut savaş uçaklarının yerini alacak yeni nesil bir hava muharebe sistemi geliştirmesini öngörüyordu. Ancak süreç boyunca, özellikle uçağın teknik özellikleri, projedeki liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü başlıklarında uzun süredir devam eden anlaşmazlıkların bulunduğu aktarıldı. Bu anlaşmazlıklar, programın ilerleyişini zorlaştıran ana faktörler arasında yer aldı.
Projede taraflar arasında devam eden gerilimin temelinde, uçağın hangi kabiliyetleri taşıyacağı, karar alma süreçlerinde kimin lider rol üstleneceği ve üretim-sanayileşme aşamalarında iş paylaşımının nasıl yapılacağı gibi konular öne çıktı. Bu başlıklardaki ayrışmanın, programın ortak bir zeminde ilerlemesini güçleştirdiği belirtiliyor.
Metinde yer alan bilgilere göre, Fransa’nın nükleer silah taşıyabilen ve uçak gemisine uyumlu bir uçak talep etmesi; Almanya’nın ise farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanması, projedeki görüş ayrılıklarını derinleştiren başlıca unsurlar arasında gösterildi. Bu farklı taleplerin, FCAS için ortak hedef tanımını zorlaştırdığı ifade ediliyor.
Yaklaşık 100 milyar avro büyüklüğe ulaşabileceği belirtilen FCAS projesi, Avrupa’da savunma işbirliği alanındaki en iddialı girişimlerden biri olarak görülüyordu. Buna karşın, anlaşmazlıkların uzun süre aşılamaması ve belirsizliğin devam etmesi, programın geleceğine ilişkin tartışmaları artırdı.
Öte yandan metinde, bazı Avrupa ülkelerinin projedeki belirsizlik sürerken ABD yapımı F-35 gibi alternatif platformlara yönelmeyi sürdürdüğü bilgisi yer aldı. Belçika cephesinde de Francken’in açıklamaları, F-35 alımının devam edeceğini ve ülkenin hava gücü planlamasında bu hattın korunacağını ortaya koydu.
