Soğuk savaş efsanesi tarihe karışıyor! ABD F-5 savaş uçaklarından vazgeçiyor
Hızla ilerleyen teknolojik gelişmeler karşısında ABD Donanması, bazı sistemlerinden vazgeçmek zorunda kalıyor.
"F-5 Tiger II" uçakları onlarca yıl boyunca "kırmızı takım" uçağı olarak görev yaptı ve hava eğitimlerinde Rus savaş uçaklarını canlandırdı. Ancak Çin’e karşı olası bir çatışmaya yönelik hazırlıklar, ABD Donanması'nın daha modern bir uçağa ihtiyaç duyduğunu ortaya koydu.
ABD merkezli The National Interest dergisine göre, ABD Donanması kalan "F-5E/F Tiger II" uçaklarını "F/A-18 Super Hornet" uçaklarıyla değiştirmeye hazırlanıyor. Böylece, yaygın şekilde kullanılmamış olmasına rağmen düşük maliyetli ve çok amaçlı bir savaş uçağı olarak uzun yıllar hizmet veren bu platformun görev süreci sona erecek.
Haberde, Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi tarafından hazırlanan 2027 mali yılı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası tasarısında, "F-5" uçaklarının yerine "Super Hornet" uçaklarının konuşlandırılmasına ilişkin bir rapor talep edildiği belirtildi. Bu durum, modernizasyon çalışmalarına rağmen F-5’lerin artık günümüzün düşman tehditlerini gerçekçi şekilde simüle edemediğine işaret ediyor.
Bu karar, Çin Hava Kuvvetleri'nin ulaştığı seviyeyi de gözler önüne sererken, yaklaşık 50 yıllık hizmet süresi boyunca F-5 uçaklarının gösterdiği performansın takdire değer olduğu vurgulanıyor.
F-5 uçakları, ABD Donanması envanterine düşman savaş uçağı rolünü üstlenen eğitim platformları olarak girdi ve zamanla "Top Gun" programı, saldırı filoları ve asimetrik hava muharebesi eğitimleriyle özdeşleşti. Hatta siyaha boyanmış şekilde hayali "MiG-28" uçağı rolünde Top Gun filminde de yer aldı.
ABD Donanması uzun yıllar boyunca F-5 uçaklarından memnun kaldı. Düşük işletme maliyetleri, güvenilir yapısı, küçük görsel izi ve yakın hava muharebelerindeki yüksek manevra kabiliyeti nedeniyle tercih edilen uçaklar, bugün hâlâ Key West Deniz Hava Üssü'ndeki VFC-111 filosu ile New Orleans Ortak Yedek Hava Üssü'ndeki VFC-203 filosunda görev yapıyor.
Ancak F-5'in başarılı performansına rağmen, modern Çin ve Rus savaş uçaklarını taklit etme konusunda giderek daha fazla zorlandığı belirtiliyor.
ABD Donanması, F-5’in etkinliğini koruyabilmek için Artemis modernizasyon programına önemli yatırımlar yaptı. Bu kapsamda uçaklara yeni ekran sistemleri, geliştirilmiş aviyonikler, dijital hava veri bilgisayarları ve ADS-B alıcı-verici sistemleri entegre edildi.
Tactical Air’e ait F-5AT uçaklarına yapılan modernizasyonlar ise Nemesis radarı, görev bilgisayarı, radar ikaz alıcısı, kaska monteli görüntüleme sistemi, veri bağlantısı ve tehdit simülasyon yazılımlarını kapsadı.
Bu iyileştirmeler sonucunda modernize edilmiş F-5, Soğuk Savaş dönemindeki orijinal versiyonuna göre çok daha gelişmiş hale geldi. Ancak uçağın gövdesi değişmediği için üçüncü nesil küçük bir savaş uçağı olarak kaldı. Yeni elektronik sistemler, gövdenin yaşından ve performans sınırlarından kaynaklanan kısıtlamaları ortadan kaldıramadı.
Buna karşılık F/A-18, AN/APG-79 AESA radarı, gelişmiş elektronik harp sistemleri ve hedefleme podlarıyla donatılmış durumda. Bu teknolojiler sayesinde Çin’in J-16 savaş uçağı veya gelişmiş Flanker türevleri gibi platformları çok daha gerçekçi biçimde simüle edebiliyor.
F-5 ile kıyaslandığında F/A-18 daha iyi hızlanma, daha gelişmiş radar, daha geniş sensör paketi ve daha yüksek manevra kabiliyeti sunuyor. F-5, dördüncü nesil ve daha yeni savaş uçaklarını temsil etmekte zorlanırken, F/A-18 zaten dördüncü nesil bir savaş uçağı olarak yüksek rekabet gücünü koruyor.
Bu değişim, ABD Donanması'nın Çin'in gelişmiş askeri kapasitesine karşı büyük ölçekli hava savaşlarını da içeren yüksek yoğunluklu Pasifik senaryolarına yönelik eğitimlerini artırdığı bir dönemde gerçekleşiyor. Bu nedenle Amerikalı pilotların, 1960'ların uçakları yerine modern Çin savaş uçaklarına benzeyen rakiplere karşı eğitim alması gerekiyor.
ABD Hava Kuvvetleri de benzer bir yaklaşım izleyerek F-35 uçaklarına daha fazla görev verirken, özel şirketler tarafından işletilen eski uçaklara olan bağımlılığı azaltıyor.
Modern hava muharebeleri giderek daha fazla sensörler, veri bağlantıları, elektronik harp sistemleri ve uzun menzilli füzeler etrafında şekilleniyor.
Bu nedenle eğitim uçaklarının da bu kabiliyetleri simüle etmesi gerekiyor. Aksi halde pilotları modern savaş alanına hazırlamaları mümkün olmuyor.
Bununla birlikte, saldırgan rolünde kullanılan F/A-18’in de bazı dezavantajları bulunuyor. Örneğin bu uçakların işletme maliyeti F-5’lere kıyasla çok daha yüksek. Ayrıca ABD Donanması hâlihazırda taktik savaş uçağı sıkıntısı yaşıyor.
Bu nedenle F/A-18’in düşman simülasyonu eğitimlerinde geçici bir çözüm olarak kullanılması bekleniyor. Gelecekte ise düşman rolünü, iş birlikçi savaş uçakları veya çeşitli otonom sistemlerin üstlenebileceği değerlendiriliyor.
Sonuç olarak F-5, ABD askeri tarihinin en başarılı düşman simülasyon uçaklarından biri olarak anılmaya devam edecek. Ancak Pentagon’un Pekin ile olası bir çatışmaya hazırlanırken önceliği, üçüncü nesil uçakların maliyet avantajından ziyade Çin'in askeri kabiliyetlerini mümkün olduğunca gerçekçi şekilde simüle etmek olacak.
