Bilimsel araştırma kanıtladı: İnsanlar yürürken istemsizce sola dönüyor

İspanya ve Japonya'da yürütülen yeni bir bilimsel çalışma, insanların belirli bir hedef olmadan yürürken sağ yerine sola dönmeye daha yatkın olduğunu ortaya çıkardı.

Uluslararası bir araştırma ekibi tarafından gerçekleştirilen ve Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışma, insan hareketlerindeki dikkat çekici bir detayı gün yüzüne çıkardı. Yüzlerce kişinin katılımıyla yapılan incelemelere göre, insanlar açık veya kapalı alanlarda rastgele hareket ettiklerini düşündükleri anlarda bile saat yönünün tersine hareket etme eğilimi gösteriyor.

Deney sonuçları saat yönünün tersini işaret ediyor

Araştırmacılar, bu eğilimin yalnızca kalabalık psikolojisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak amacıyla bireysel testler de gerçekleştirdi. Bu kapsamda yapılan bir deneyde, 209 katılımcıdan sandalyeler ve masalarla oluşturulan özel bir alanda tek başlarına özgürce yürümeleri istendi.

Elde edilen sonuçlar, katılımcıların istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde saat yönünün tersine, yani sola doğru hareket etmeye daha yatkın olduğunu gösterdi. Bilim insanları, katılımcıların açık ve kapalı alanlardaki hareketlerini detaylı şekilde inceleyerek yön tercihlerini kayıt altına aldı.

Yaş ve cinsiyet faktörlerinin yönelim üzerindeki etkisi

Yapılan analizlerde, sola dönme eğiliminin cinsiyet, baskın el veya baskın ayak kullanımından etkilenmediği tespit edildi. Araştırmacılar, yaş faktörünün ise bu durum üzerinde yalnızca sınırlı bir etkiye sahip olduğunu belirledi.

Verilere göre, genç katılımcıların sola dönme eğilimi diğer yaş gruplarına kıyasla daha belirgin bir şekilde ortaya çıktı. Ancak genel tablonun yaş, cinsiyet ve kültürel farklılıklardan bağımsız bir biyolojik kökene dayanabileceği düşünülüyor.

Bilim insanları biyolojik bir asimetriden şüpheleniyor

Çalışmanın yazarlarından Claudio Feliciani, insanların yön değiştirmeyi genellikle ihtiyaçlarına göre ve rastgele gerçekleştirdiğinin düşünüldüğünü belirterek bu bulgunun kendileri için de beklenmedik olduğunu ifade etti. Ekip, eğilimin göz kullanımından kaynaklanma ihtimaline karşı katılımcıların bir gözünü kapatarak deneyleri tekrarladı, ancak sonuç değişmedi.

Araştırmacılar, Dünya'nın dönüşü veya manyetik alan gibi büyük ölçekli çevresel etkilerin de bu tercihi açıklamadığı görüşünde birleşiyor. Bilim insanlarına göre bu durum, insan hareketlerinde henüz tam olarak çözülemeyen biyolojik ya da biyomekanik bir asimetriye işaret ediyor olabilir.

Mimari tasarımlar ve tahliye planları değişebilir

İnsanların sağa değil sola yönelme eğilimi, ilk bakışta küçük bir davranışsal ayrıntı gibi görünse de oldukça geniş bir uygulama alanına sahip. Bu verinin bina tasarımından acil durum tahliye planlarına, kalabalık yönetiminden kamusal alan düzenlemelerine kadar birçok alanda dikkate alınabileceği belirtiliyor.

Araştırmacılar; havaalanları, müzeler, tren istasyonları, alışveriş merkezleri ve stadyum çevreleri gibi yoğun insan hareketinin yaşandığı bölgelerde bu tür yönelimlerin büyük önem taşıdığını vurguluyor. İnsanların doğal hareket eğilimlerinin bilinmesi, yönlendirme tabelalarının, geçiş alanlarının ve tahliye güzergâhlarının çok daha etkili bir şekilde tasarlanmasına olanak tanıyabilir.

Sanal gerçeklik ile yeni testler planlanıyor

Araştırma ekibi, bundan sonraki süreçte aynı eğilimin ileri yaş gruplarında veya hareket kabiliyeti farklı olan bireylerde görülüp görülmediğini incelemeyi hedefliyor. Ayrıca, insanların yön tercihlerini etkileyen duyusal faktörlerin sanal gerçeklik deneyleri aracılığıyla daha ayrıntılı biçimde test edilebileceği belirtiliyor.

Çalışmanın yazarlarından Claudio Feliciani, elde edilen bulgunun bazı spor dallarıyla da ilginç paralellikler taşıdığına dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı: “Bazı koşu ve araba yarışları, açıklanamayan bir şekilde, her zaman saat yönünün tersine giden parkurlarda düzenleniyor. Ama bu, başka bir zamanın konusu”