Meteoroloji’den çiftçiye uyarı! Zirai don tarımsal ürünleri vurabilir
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü, Doğu Akdeniz için kritik bir uyarı yayımladı. 27 Şubat Cuma gecesinden itibaren etkili olması beklenen soğuk hava nedeniyle gece ve sabah saatlerinde zir
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü, Doğu Akdeniz bölgesi için meteorolojik değerlendirmeler doğrultusunda uyarı yayınladı. Değerlendirmelere göre 27 Şubat Cuma gecesinden itibaren bölgede soğuk hava etkisini göstermeye başlayacak ve sıcaklıklarda belirgin bir düşüş yaşanacak.
Gece Sıcaklıklarında 4 ila 8 Derecelik Düşüş Bekleniyor
Yapılan tahminlerde, özellikle geceleri sıcaklıkların 4 ila 8 derece birden azalmasının beklendiği vurgulandı. Bu düşüşle birlikte, gece ve sabah saatlerinde zirai don riski öne çıkıyor. Uyarıda, soğuk havanın etkisiyle oluşabilecek don olayı nedeniyle tarımsal alanlarda zarar ihtimalinin bulunduğu belirtildi.
İl Merkezlerinde En Düşük Sıcaklık Tahminleri Açıklandı
Meteoroloji tahminlerine göre 27 Şubat – 4 Mart 2026 tarihleri arasında il merkezlerinde beklenen en düşük sıcaklıklar da paylaşıldı. Buna göre Adana için 5°C, Mersin için 5°C, Hatay için 2°C, Kahramanmaraş için 0°C, Gaziantep için -1°C, Osmaniye için 1°C ve Kilis için 1°C tahmin ediliyor. Söz konusu sıcaklık değerlerinin özellikle gece saatlerinde etkili olacağı, sabahın erken saatlerinde ise don ve buzlanma riskinin artabileceği ifade edildi.
Yüksek Rakım ve Kırsal Alanlarda Risk Daha Yüksek
Uyarıda, il merkezleri için paylaşılan değerlerin yanı sıra özellikle yüksek rakımlı bölgeler ve kırsal alanlarda sıcaklıkların daha da düşebileceği bildirildi. Bu nedenle yalnızca merkezlerde değil, bölgenin farklı noktalarında da zirai don ihtimaline karşı dikkatli olunması gerektiği vurgulandı.
Beklenen soğuk hava dalgası nedeniyle risk başlıkları da uyarı metninde öne çıktı. Gece ve sabah saatlerinde buzlanma ve don olayları görülebileceği, bunun da tarımsal ürünlerde zarar ihtimalini artırdığı aktarıldı. Öte yandan karayollarında sürüş güvenliğini etkileyebilecek buzlanma nedeniyle karayollarında ulaşımda aksamalar yaşanabileceği uyarısı yapıldı.
Meteoroloji’den Sürücülere ve Çiftçilere Tedbir Çağrısı
Meteoroloji, olası riskler karşısında özellikle trafikte seyreden sürücülerin tedbirli olması gerektiğini duyurdu. Aynı şekilde çiftçilere de zirai dona karşı önlem alma çağrısı yapıldı. Uyarı kapsamında, gece saatlerindeki sıcaklık düşüşleriyle oluşabilecek don riskinin tarımsal üretimde kayıplara yol açabileceği hatırlatıldı.
Uyarının başlangıç ve bitiş zamanları da net şekilde paylaşıldı. Buna göre uyarı 27 Şubat 2026 – 00:00 itibarıyla başlıyor ve 4 Mart 2026 – 09:00 saatine kadar sürmesi bekleniyor. Yetkililer, bu zaman aralığında meydana gelebilecek tehlikelere karşı halkın dikkatli ve önlemli olmasını istedi.
Zirai Don Nedir
Bitkilerde Kritik Sıcaklığın Altına Düşüşle Oluşur
Zirai don, bitkilerin gelişim sürecinde hava sıcaklığının kritik seviyenin altına düşmesiyle meydana gelir. Bu süreçte bitki dokularında buz kristalleri oluşur; oluşan kristaller hücre yapısını bozabilir ve bitkide zarar ortaya çıkabilir. Bu nedenle zirai don yalnızca bir sıcaklık düşüşü değil, doğrudan bitki dokusunu etkileyebilen bir risk olarak değerlendirilir.
Zirai donun etkisi, her koşulda aynı şiddette görülmez. Donun şiddeti, süresi ve meydana geldiği zaman belirleyici olur. Bazı durumlarda kısa süreli don daha sınırlı etki yaratırken, bazı durumlarda daha uzun süreli ve daha sert düşüşler bitki üzerinde daha ağır sonuçlar doğurabilir.
Zirai don riski, özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında artış gösterebilir. Bu dönemlerde bitkiler çoğu zaman ya çiçeklenme aşamasındadır ya da hasat öncesi döneme yaklaşmıştır. Bu nedenle olası bir don olayı, ürünün hassas olduğu bir zamana denk geldiğinde zarar daha yıkıcı olabilir ve verimi ciddi şekilde etkileyebilir.
Genellikle hava sıcaklığının 0°C ve altına inmesiyle risk başlar; ancak her bitki için zarar eşiği aynı değildir. Bazı meyve ağaçları -1°C seviyesinde zarar görebilirken, daha dayanıklı türler daha düşük sıcaklıklara dayanabilir. Bu nedenle zirai don, ürün bazında değerlendirilmesi gereken bir risk olarak öne çıkar ve “her don aynı sonucu doğurur” yaklaşımıyla ele alınmaz.
Zirai Don Sadece Kışın Görülmez
Zirai donun yalnızca kış aylarına özgü olmadığı, özellikle ilkbahar başında daha tehlikeli olabildiği belirtilir. Çünkü bu dönemde bitkiler çiçek açar ve çiçekler dona karşı oldukça hassastır. Kısa süreli bir don olayı bile verimi düşürebilir; böylece sezon boyunca verilen emek boşa gidebilir ve ürün kayıpları gündeme gelebilir.
Zirai donun oluşumunda en önemli etken sıcaklık düşüşü olsa da, tek başına yeterli olmayabilir. Rüzgâr, nem ve bulutluluk gibi meteorolojik koşullar da donun oluşma ihtimalini ve etkisini şekillendirebilir. Bu koşulların birleşimi, don riskinin artmasına ya da azalmasına neden olabilir.
Genellikle açık ve sakin gecelerde don riski artar. Gün boyunca toprak ısı depolar, gece saatlerinde ise bu ısı hızla kaybolabilir. Eğer rüzgâr yoksa soğuk hava zeminde birikebilir ve bu durum bitkilerin zarar görme ihtimalini yükseltebilir.
Arazi yapısı da zirai don açısından önem taşır. Vadiler ve çukur alanlar daha riskli kabul edilir; çünkü soğuk hava ağırdır ve bu tür alanlarda toplanma eğilimindedir. Bu nedenle arazi seçimi ve arazinin konumu, zirai don riskini doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alır.
