İran savaşı tarihin en büyük petrol krizine yol açıyor
Uluslararası Enerji Ajansı yayımladığı raporda, Orta Doğu’da halen süren savaşın petrol arzında tarihte görülen “en büyük bozulmaya” neden olduğunu doğruladı.
Orta Doğu’daki savaş, petrol arzında tarihin en büyük sarsıntısını yarattı. 13 gündür devam eden savaşın yol açtığı aksama, 1970’li yıllarda kaydedilen bozulmaları da aşmış durumda.
Uluslararası Enerji Ajansı, Körfez ülkelerinin toplam petrol üretiminin, “çatışmalarda gerilimin düşürülebileceğine dair hiçbir işaretin bulunmaması” nedeniyle şu anda günde en az 10 milyon varil azaldığını belirtti.
Petrol tankerlerinin, İran’ın tehditleri ve saldırıları nedeniyle hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndan geçmekten kaçınmasıyla birlikte, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırı başlatmasından bu yana gösterge petrol fiyatları yüzde 40 ile 50 arasında yükseldi.
Uzun bir yıpratma savaşı
Tahran, çarşamba günü uzun bir yıpratma savaşına girme kapasitesine sahip olduğu uyarısında bulunarak, bunun “başta Amerikan ekonomisi olmak üzere dünya ekonomisinin tamamını yıkıma sürükleyeceğini” söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın yakın bir yenilgiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Ancak içeride üzerindeki baskı giderek artan ABD Başkanı, Amerikan güçlerinin İran’da vuracağı hedef kalmadığını söylemesine rağmen, askeri operasyonun “hemen” sona ermeyeceği uyarısında bulundu.
Savaş bölgenin farklı noktalarına da yayıldı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne göre, İsrail’in Lübnan’a düzenlediği saldırılarda yüzlerce kişi hayatını kaybederken, yaklaşık iki hafta önce başlayan ABD-İsrail saldırılarından bu yana İran içinde yerinden edilenlerin sayısı 3,2 milyona ulaştı.
Hayati önemdeki Hürmüz Boğazı ve çevresindeki deniz trafiği ise neredeyse tamamen durma noktasına geldi.
Küresel etkiler
Dünyadaki günlük petrol ve doğal gaz tüketiminin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, İran açıklarında bulunuyor ve en dar noktasında yalnızca 54 kilometre genişliğe sahip.
İran, ABD-İsrail savaşı sürdüğü müddetçe bir litre dahi petrol ihraç edilmeyeceğini taahhüt etti. Ancak sektörden gelen veriler, yaptırımlara tabi olan ihracatının hâlâ sürdüğünü gösteriyor.
ABD ordusu, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı gemilerin geçemeyeceği bir hatta dönüştürebileceği yönündeki endişeler nedeniyle, çarşamba günü mayın döşemek üzere kullanılan 28 İran gemisini hedef aldığını açıkladı.
Perşembe günü düzenlenen yeni İran saldırıları da Trump’ın, İran’ın yenilgiye çok yaklaştığını vurgulamasının ardından geldi.
