İran’da anlaşma tedirginliği: “Her şey altüst olabilir” uyarısı
Washington ile Tahran arasında olası anlaşmaya yönelik beklentiler artarken, İran basınından sürecin çökebileceğine dair uyarılar geldi. Tasnim, ABD’nin dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması dahil bazı hükümlerde engel çıkarmaya devam ettiğin
İran haber ajansları, ABD ile yürütülen ve olası bir anlaşmaya varılması beklenen müzakerelere ilişkin dikkat çeken uyarılarda bulundu. İran basınında yer alan değerlendirmelerde, sürecin hâlâ kırılgan olduğu ve görüşmelerin çökme ihtimali taşıdığı belirtildi.
İran haber ajansı Tasnim, Washington’ın anlaşmanın bazı hükümlerini engellemeyi sürdürdüğünü bildirdi. Ajansa göre bu başlıklar arasında dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması da yer alıyor.
Bu uyarılar, Şubat ayı sonunda patlak veren ve küresel petrol piyasaları üzerinde etkili olan ticaret savaşını sona erdirmek amacıyla Washington ile Tahran arasında yakın zamanda anlaşmaya varılabileceği yönündeki beklentilerin güçlendiği bir dönemde geldi.
Mutabakat zaptı için Pakistan devrede
Son iki gündür Pakistan’ın, çatışmayı sona erdirmeye yönelik bir anlaşmanın sonuçlandırılması için çalıştığı belirtildi.
Üzerinde çalışılan mutabakat zaptına göre Hürmüz Boğazı’nın 60 gün süreyle açılması, bu süre içinde İran’ın boğaza döşediği mayınları kaldırarak gemilerin serbest geçişine izin vermesi öngörülüyor.
Buna karşılık ABD’nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırması ve Tahran’a aynı süre boyunca petrol satmasına imkân tanıyacak geçici yaptırım muafiyetleri vermesi bekleniyor.
Gündemde uranyum ve nükleer program var
Mevcut teklifin, öncelikle gerilimi azaltmayı ve çözülmemiş konulara ilişkin müzakerelerin önünü açmayı hedeflediği ifade edildi. Bu başlıklar arasında zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti ve İran’ın nükleer programını daha fazla geliştirmemesinin sağlanması yer alıyor.
Mutabakat zaptı taslağında, İran’ın nükleer silah edinme girişiminde bulunmayacağına dair taahhüt vermesi de bulunuyor. Taslak ayrıca uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin askıya alınması ve yüksek oranda zenginleştirilmiş stokun ortadan kaldırılması konusunda görüşmelere başlanmasını içeriyor.
İki yetkili kaynağa göre Tahran, aracıları üzerinden ABD’ye nükleer zenginleştirmeyi dondurma ve nükleer malzemelerden vazgeçme konusunda verebileceği tavizlerin kapsamına dair sözlü taahhütlerde bulundu.
Trump: “Zaman bizim lehimize işliyor”
ABD Başkanı Donald Trump, daha önce Truth Social platformunda müzakerelere ilişkin şu açıklamayı yapmıştı:
“Müzakereler düzenli ve yapıcı bir şekilde ilerliyor ve temsilcilerime anlaşmayı sonuçlandırmak için acele etmemeleri talimatını verdim, çünkü zaman bizim lehimize işliyor.”
Geçtiğimiz Şubat ayında ABD ve İsrail’in önleyici saldırısının, Umman arabuluculuğuyla yürütülen ve anlaşmaya yaklaşan süreci sekteye uğrattığı belirtildi. Bu gelişmenin ardından durumun açık bir çatışmaya dönüştüğü aktarıldı.
Son haftalarda Pakistan’ın çabalarıyla birkaç kez anlaşmaya çok yaklaşıldığı, ancak görüşmelerin yeniden tıkandığı ifade edildi.
Trump’ın, bölgesel müdahalelerin ardından geçen hafta İran’a askeri saldırı başlatma kararından vazgeçtiği; bunun da mevcut tartışma başlıklarının ötesine geçen yeni bir önerinin önünü açtığı belirtildi.
