İran anlaşması İsrail’in hesaplarını değiştirdi: Netanyahu’dan üst düzey toplantı kararı
Washington ile Tahran arasında olası anlaşmaya yönelik ilerleme haberleri, İsrail’de güvenlik ve siyasi düzeyde yeni istişareleri gündeme taşıdı. Netanyahu’nun koalisyon liderleri ve güvenlik yetkilileriyle bir araya geleceği bildirildi.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Washington ile Tahran arasında yürütülen temaslarda ilerleme sağlandığına dair haberlerin ardından üst düzey istişarelere hazırlanıyor.
İsrail televizyon kanalları, Netanyahu’nun “bu akşam koalisyon partilerinin liderleri ve güvenlik teşkilatının önderleriyle bir toplantı yapacağını, bu toplantının Şabat'ın bitiminden hemen sonra yapılmasına karar verildiğini” bildirdi.
Gündemde, İran’la şekillenmekte olduğu belirtilen olası anlaşma taslağı ve bunun İsrail’in güvenlik hesaplarına etkisi bulunuyor.
Anlaşma taslağında öne çıkan başlıklar
“Israel Today” gazetesi, gelişmekte olan anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin olarak şu ifadeleri kullandı:
“Önerilen anlaşma taslağı, İran'ın nükleer bombaya sahip olmaktan kaçınma ve uzun vadede uranyum zenginleştirmeyi erteleme yönünde ilk taahhüdünü içeriyor.”
Gazete ayrıca taslağın ateşkes sürecine ilişkin bölümüne de yer verdi:
“Taslak metin, ateşkes süresi boyunca Hürmüz Boğazı'nın tamamen ve serbestçe açılacağını ve müzakerelerin daha sonra başlayacağını öngörüyor.”
Haberde, zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti dahil kalan başlıkların ateşkes döneminde yapılacak müzakerelere bırakılacağı belirtildi:
“İran'ın elinde bulunan zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti de dahil olmak üzere geri kalan konulara gelince, bunlar ateşkes döneminde açılacak müzakerelere bırakılacaktır.”
Gazete, bir diplomatın sözlerini aktararak şu ifadeye de yer verdi:
“İran'daki siyasi liderlik, zenginleştirilmiş uranyum teslimatına ilişkin önceki taahhüdün, Yüksek Lider Hamenei'nin onayına bağlı olduğunu açıkça belirtti.”
Haberde ayrıca, “Trump'ın, taslak anlaşmayla ilgili olarak Netanyahu da dahil olmak üzere bölgesel liderlerle görüşmeler yapması bekleniyor” denildi.
İsrail süreci bekliyor
İsrail Yayın Kurumu ise ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarının ardından İsrail’in gelişmeleri yakından izlediğini bildirdi:
“ABD Başkanı Donald Trump'ın İran müzakere ekibinin ve kendi ekibinin bir anlaşmaya çok yakın olduğuna dair açıklamaları ışığında, İsrail de bu çabaların iki taraf arasında bir mutabakat zaptı imzalanmasıyla sonuçlanıp sonuçlanmayacağını görmek için bekliyor.”
Kurum, söz konusu haberlerin Netanyahu’nun İran’da çatışmaların ve saldırıların yeniden başlatılması yönündeki çabalarına rağmen gündeme geldiğini aktardı:
“Bu raporlar, Başbakan Benjamin Netanyahu'nun İran'da çatışmaları ve saldırıları yeniden başlatma yönündeki çabalarına rağmen bugün ortaya çıktı; İsrail'in görüşüne göre asıl mesele, İran topraklarından zenginleştirilmiş uranyumun çıkarılmasıdır.”
Aynı haberde, İran’a yönelik olası saldırı hazırlıkları kapsamında tatil süresince uygulanan en yüksek alarm seviyesinin düşürüldüğü de ifade edildi:
“Aynı zamanda, bu sabah İran'a yönelik olası bir saldırıya hazırlık amacıyla tatil süresince yürürlükte olan azami alarm seviyesi düşürüldü.”
İsrail’in önceliği zenginleştirilmiş uranyum
İsrail ordusu, birkaç haftadır yürürlükte olan teyakkuz halinin resmen düşürüldüğünü açıklamadı. Haberde, “İsrail'de şu anda İran'a yönelik bir Amerikan saldırısı beklentisi bulunmamaktadır” denildi.
Channel 13 Haber kanalı da İsrailli yetkililerin değerlendirmelerine yer verdi:
“Görüşmeler ileri bir aşamada, ancak İsrail için büyük önem taşıyan konular şu anda şekillenmekte olan mutabakat zaptında yer almıyor.”
Kanala göre İsrail, Trump’ın çevresindeki kıdemli danışmanlardan diplomasiye alan açılması yönünde artan bir baskı görüyor:
“İsrail, Trump'ın çevresindeki kıdemli danışmanlardan bir anlaşmaya varılması veya en azından diplomasiye ek bir şans verilmesi yönünde artan bir baskı gözlemliyor.”
Haberde, ateşkesin uzatılması ihtimalinin İsrail açısından son haftalardaki çizgiyle ters düşeceği vurgulandı:
“Eğer ateşkes gerçekten 60 gün daha uzatılırsa, bu İsrail'in son haftalarda istediği ve savunduğu şeyle tamamen çelişen bir adım olarak görülecektir.”
Channel 13, İsrail’in ABD’den doğrudan bilgi aldığını da belirtti:
“İsrail'in Amerika Birleşik Devletleri'nden doğrudan bilgi aldığını ve bu bilgilerin bir anlaşmaya varılmasının mümkün hale geldiğini gösterdiğini” aktardı.
