Huckabee’nin İsrail sözlerine Türkiye ve 13 ülkeden ortak kınama
ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin, İsrail’in Orta Doğu’nun tamamı üzerinde kontrol kurmasının “kabul edilebilir” olabileceğine yönelik ifadeleri, Türkiye ile birlikte 13 ülkenin ve bölgesel kurumların ortak tepkisini beraberinde getirdi.
Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan ortak açıklamada, Türkiye ile birlikte Mısır, Ürdün, Lübnan, Endonezya, Kuveyt, Katar, Umman, Pakistan, Bahreyn, Suudi Arabistan, Suriye, Filistin ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) dışişleri bakanlarının ortak bir tutum aldığı bildirildi. Açıklamaya ayrıca İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Arap Ligi ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) sekreterliklerinin de katıldığı belirtilerek, geniş katılımlı tepkinin merkezinde ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin İsrail’in Orta Doğu’nun tamamı üzerinde kontrol kurmasının kabul edilebilir olacağı yönündeki ifadelerinin bulunduğu aktarıldı. Ortak metinde, söz konusu ülkeler ve kurumların Huckabee’nin bu söylemlerini sert bir dille kınadığı ifade edildi.
Ortak açıklamada, Huckabee’nin ifadelerinin uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartı açısından açık ihlal niteliği taşıdığı belirtildi. Metnin dikkat çeken bölümünde ise, 14 ülkenin, büyükelçinin sözlerinin ABD Başkanı Donald Trump’ın ortaya koyduğu vizyonla ve İsrail’in Gazze’deki saldırılarını sona erdirmek için hazırlanan kapsamlı planla doğrudan çeliştiğini vurguladığı kaydedildi. Açıklamada, söz konusu vizyon ve planın, gerginliğin tırmanmasını önlemek ve Filistin halkının bağımsız devletine kavuşmasını sağlayacak kapsamlı bir çözüm için siyasi bir ufuk oluşturmak amacı taşıdığına özellikle dikkat çekildi.
“Gerilimi Körüklüyor, Kışkırtma Niteliğinde”
Bakanlıkların ortak metninde, planın hoşgörü ve barış içinde bir arada yaşama ilkelerine dayandığı vurgulanırken, başkalarının toprakları üzerinde kontrolü meşrulaştırmaya dönük açıklamaların bu hedefleri baltaladığı ifade edildi. Açıklamada, bu tür söylemlerin gerilimleri körüklediği, barışı ilerletmekten ziyade kışkırtma niteliği taşıdığı ve bölgesel denge açısından olumsuz sonuçlar doğurabilecek bir zemin oluşturduğu belirtildi.
İlhak Ve İşgal Girişimlerine Karşı 1967 Sınırları Hatırlatıldı
Ortak açıklamada, İsrail’in işgal altındaki Filistin toprakları ya da diğer işgal altındaki Arap toprakları üzerinde herhangi bir egemenliğinin bulunmadığına dikkat çekildi. Bakanlar ve genel sekreterler, Batı Şeria’yı ilhak etme girişimlerini kesin olarak reddederken, Gazze Şeridi’ni Filistin topraklarından ayırma girişimlerinin de kabul edilmediğini kayda geçirdi. Metinde ayrıca, işgal altındaki Filistin topraklarında yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesine şiddetle karşı çıkıldığı, Arap devletlerinin egemenliğine yönelik her türlü tehdidin kategorik olarak reddedildiği belirtildi. Açıklamanın devamında, İsrail’in yayılmacı politikaları ile hukuka aykırı önlemlerinin sürmesinin bölgedeki şiddet ve çatışmayı daha da alevlendireceği, bunun da barış umutlarını zedeleyeceği ifade edildi.
Ortak açıklama, Filistin halkının 4 Haziran 1967 sınırları temelinde bağımsız devlet kurma hakkına ve kendi kaderini tayin hakkına bağlılığın yinelenmesiyle sona erdi. Metinde ayrıca, bölgede tansiyonu artıran kışkırtıcı açıklamaların son bulması çağrısı yapılarak, siyasi çözüm zeminini zayıflatan söylemlere karşı ortak tutumun sürdürüleceği mesajı verildi.
