Fidan’dan ABD-İran mesajı: “Bir anlaşma her zamankinden daha yakın”
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD ile İran arasındaki arabuluculuk sürecine ilişkin yaptığı değerlendirmede tarafların olumlu sonuca ulaşmak istediğini belirterek, “Bir anlaşma her zamankinden daha yakın” dedi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Japonya merkezli Nikkei Asia dergisine verdiği röportajda ABD-İran hattındaki arabuluculuk çabalarını değerlendirdi.
Türkiye’nin de destek verdiği süreç hakkında konuşan Fidan, tarafların anlaşma arayışında olduğunu vurgulayarak, “Her iki taraf da olumlu bir sonuca ulaşmak istiyor. Bir anlaşma her zamankinden daha yakın” ifadelerini kullandı.
Fidan, İran, ABD ve İsrail arasında yürürlükte olan ateşkesle birlikte görüşmelerin, uluslararası petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerinde yoğunlaştığını söyledi. Tarafların Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda nihai bir anlaşmaya varmaları halinde nükleer görüşmelere geçilmesini öngören bir plan üzerinde mutabık kaldığını belirtti.
“Hürmüz Boğazı, nükleer dosyaların önüne geçen bir mesele haline geldi”
Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın hem ABD hem İran üzerinde büyük baskı oluşturduğunu dile getiren Fidan, konunun enerji güvenliği, gıda güvenliği ve artan fiyatlar nedeniyle uluslararası etkisinin de son derece büyük olduğunu ifade etti.
Fidan, “Bu, nükleer dosyaların önüne geçen bir mesele haline geldi” dedi.
Dışişleri Bakanı Fidan, ABD ile İran’ın çatışmaları sona erdirme konusunda anlaşmaları halinde Gazze Şeridi’ne yönelik bir barış planına ilişkin görüşmelerin de hız kazanabileceğine inandığını söyledi.
“İki devletli çözümün hayata geçirilmesini istiyoruz”
Röportajda Türkiye-İsrail ilişkilerine de değinen Fidan, iki ülke arasında 1949’dan bu yana diplomatik ilişki bulunduğunu ve Gazze’deki çatışma öncesinde 10 milyar dolarlık ticaret hacmi olduğunu hatırlattı.
Türkiye’nin İsrail ile ticareti durdurduğunu belirten Fidan, bu konudaki tutumun açık şekilde ortaya konduğunu ifade etti.
Fidan, “İsrail, Filistinlileri öldürmeye son vermeli ve Gazzelilerin gıda, barınma, ilaç ve su gibi temel insani ihtiyaçlara erişimini engellemeyi bırakmalı. Bunlar sağlanırsa normal hayata geri dönebiliriz, hiçbir sorun yok. Biz, iki devletli çözümün hayata geçirilmesini istiyoruz” dedi.
“İsrail’in peşinde olduğu şey güvenlik değil, daha fazla toprak”
Fidan, İsrailli siyasetçilerin Türkiye’yi “gelecekteki strajik bir tehdit” olarak nitelendiren açıklamalarına da yanıt verdi.
İsrail’in Gazze, Batı Şeria, Suriye ve Lübnan’daki işgal politikalarına işaret eden Fidan, “İsrail iç siyasetinde ne yazık ki bölgesel hedefleri yürütmek için sürekli bir düşmana ihtiyaç duyuluyor. Ancak herkes biliyor ki İsrail’in peşinde olduğu şey güvenlik değil, daha fazla toprak” ifadelerini kullandı.
Fidan, “Uluslararası toplumun İsrail’in yalnızca bölgesel düzeni değil, küresel düzeni de daha fazla istikrarsızlaştırmasını önlemesi gerekiyor” diye konuştu.
Orta Doğu’da istikrar için “bölgesel platform” vurgusu
Dışişleri Bakanı Fidan, Orta Doğu’da istikrarın iş birliğine dayalı bir “bölgesel platform” temelinde sağlanabileceğini belirtti.
Fidan, “Bölgedeki tüm ülkeler birbirlerinin toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve güvenliğine bağlılık göstermelidir. Devletlerin önlerinde yakın geçmişten ders çıkararak gerçek anlamda iş birliği başlatmaları için altın bir fırsat bulunuyor” dedi.
Fidan, Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan, Mısır ve Körfez ülkelerini kapsayabilecek bölgesel platformun, şartlar normale döndüğünde belki İran’ı da içerebileceğini söyledi. İsrail’in de 1967 sınırları temelinde bir Filistin devletini tanıması halinde ileride bu yapıya katılabileceğini belirten Fidan, “Eğer bu sorun çözülürse İsrail’in güvenliğinin bölge ülkeleri tarafından da büyük ölçüde destekleneceğini düşünüyorum” şeklinde konuştu.
“Tüm hazırlıklarımızı, Başkan Trump’ı ağırlayacak şekilde yürütüyoruz”
Fidan, Türkiye’nin temmuz ayında Ankara’da ev sahipliği yapacağı NATO zirvesine ilişkin de açıklamalarda bulundu.
Tüm müttefiklerin onay vermesi halinde zirvede Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi Hint-Pasifik bölgesi ortaklarının liderleri ve savunma bakanlarını da ağırlamak istediklerini belirten Fidan, Türk hükümetinin zirve programını şekillendirmek üzere NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile çalıştığını kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın zirveye katılma ihtimaline ilişkin soruyu da yanıtlayan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın son bir ay içinde Trump ile birden fazla görüşme gerçekleştirdiğini ve Trump’ın bu görüşmelerin hiçbirinde zirveye katılmayacağını söylemediğini ifade etti.
Fidan, “Şu ana kadar tüm hazırlıklarımızı, bir bakıma Başkan Trump’ı ağırlayacak şekilde yürütüyoruz” dedi.
