Fatih Birol küresel enerji arzındaki dev kaybı rakamlarla duyurdu
IEA Başkanı Fatih Birol Orta Doğu'daki saldırılar sonrası enerji arzında günlük 13 milyon varil petrol kaybı yaşandığını belirterek tarihin en büyük krizini duyurdu.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol Orta Doğu’daki çatışmaların ardından petrol arzında günlük 13 milyon varil, doğal gazda ise 100 milyar metreküp kayıp yaşandığını açıkladı.
Küresel enerji piyasaları Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği devasa bir arz şokuyla karşı karşıya kaldı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol bölgedeki enerji tesislerinin ağır hasar aldığını belirterek mevcut durumun tarihteki tüm enerji krizlerinden daha büyük bir risk taşıdığını vurguladı.
Enerji piyasalarında arz şoku
Dünya genelinde günlük 100 milyon varil olan petrol talebine karşın bölgedeki saldırılar nedeniyle 13 milyon varillik bir üretim boşluğu oluştu. Doğal gaz tarafında ise yaklaşık 100 milyar metreküplük kayıp piyasa dengelerini altüst etti. Bu enerji açığı gübre, sülfür, helyum ve petrokimya gibi kritik üretim kollarını da durma noktasına getirdi.
Hasar alan tesisler ve toparlanma süreci
Orta Doğu genelinde yapılan incelemelerde toplam 84 enerji tesisinin saldırılardan etkilendiği ve bunlardan 34’ünün ağır hasar aldığı tespit edildi. Hürmüz Boğazı yeniden ulaşıma açılsa bile hasarın boyutu nedeniyle üretimin eski seviyesine dönmesi en az 2 yıl sürecek. Bazı stratejik tesislerde ise bu sürenin daha uzun olması bekleniyor.
Hali hazırda bölge sularında 200’den fazla petrol tankeri ve 10 LNG gemisi güvenlik riskleri nedeniyle bekletiliyor. Boğazın açılması kısa vadeli bir rahatlama sağlasa da tam kapasiteyle ticaretin başlaması için uluslararası güvenlik garantileri şart koşuluyor.
Küresel piyasalar ve Türkiye stratejisi
Petrol fiyatlarındaki sert dalgalanmalar gelişmekte olan ülkeler üzerinde enflasyon ve dış ticaret açığı baskısını artırıyor. Birçok ekonominin borç sarmalı tehlikesiyle karşı karşıya olduğu 2026 yılında IEA, IMF ve Dünya Bankası koordinasyonunda bir kriz masası oluşturuldu.
Enerji krizinin sunduğu fırsatlara da değinen Birol Türkiye’nin enerji taşımacılığında merkez konumunu güçlendirebileceğini ifade etti. Basra-Ceyhan ve Bakü-Ceyhan boru hatlarının kapasite artırımı Türkiye'yi alternatif enerji projelerinin odağına taşıyabilir.
