ABD-İran gerilimi piyasaları sarstı! Petrol yükseldi Wall Street çakıldı
Son gelişmelerin ardından, petrol fiyatları yükselirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki enerji santralleri ve köprüleri hedef alma tehditleri için belirlediği son tarihin yaklaşmasıyla ABD borsaları geriledi.
Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açmaması halinde “bir medeniyetin bu gece tamamen yok olacağı” yönündeki açıklamasının ardından, S&P 500 endeksi yüzde 0,7 düştü. Trump, İran’a Doğu ABD saatiyle akşam 20.00’ye kadar süre vermişti.
Associated Press’e göre, Doğu ABD saatiyle 10.30 itibarıyla Dow Jones sanayi endeksi yaklaşık 210 puan, yani yüzde 0,5 gerilerken, Nasdaq bileşik endeksi yüzde 1,1 düşüş kaydetti.
Bu temkinli hareketler, İran ile savaşın başlamasından bu yana piyasalarda hakim olan belirsizliğin devamı niteliğinde oldu. Salı günü işlemlerinin ilk saatinde Dow Jones endeksi 74 puanlık kazanç ile 425 puanlık kayıp arasında dalgalandı.
Petrol piyasasında ise hareketler daha sert oldu. Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle fiyatlar belirgin şekilde yükseldi. Dünya petrol arzının önemli bir kısmı bu boğazdan geçerken, İran’ın sevkiyatı engellemesi fiyatları yukarı taşıdı.
ABD ham petrolü West Texas Intermediate yüzde 3,9 artışla varil başına 116,83 dolara yükseldi. Küresel referans Brent petrol ise yüzde 0,7 artarak 110,55 dolara çıktı. Bu seviyeler, şubat ayı sonunda savaşın başlamasından önceki yaklaşık 70 dolar seviyesinin oldukça üzerinde bulunuyor.
Piyasalardaki temel endişe, arz kesintisinin uzun sürmesi halinde petrol fiyatlarının yüksek kalması ve bunun küresel ekonomiyi etkileyebilecek sert bir enflasyon dalgasına yol açması.
Trump, Hürmüz Boğazı açılmadığı takdirde İran’daki enerji tesislerini bombalama tehdidini birkaç kez ertelemişti. Ancak geri adım atma ihtimali ve diğer senaryoların varlığı, piyasalardaki belirsizliği artırmaya devam ediyor.
Wells Fargo Yatırım Enstitüsü Küresel Yatırım Stratejisi Başkanı Paul Christopher, yatırımcıların en azından günün ilerleyen saatlerine kadar yön belirlemekte zorlanacağını, olası bir anlaşma, ABD-İsrail saldırılarının tırmanması ya da İran’ın daha sert bir karşılık vermesi gibi ihtimallerin piyasalarda gerginliği sürdüreceğini söyledi.
Wall Street’te yakıt maliyetlerine duyarlı şirket hisseleri de geriledi. Norwegian Cruise Line Holdings hisseleri yüzde 4,3, United Airlines hisseleri ise yüzde 3,7 düştü.
Tüketicilerin artan benzin fiyatlarını karşılamakta zorlanabileceği beklentisiyle Dollar Tree hisseleri yüzde 4,8, Dollar General hisseleri yüzde 1,8 değer kaybetti.
Amerikan Otomobil Birliği’ne (AAA) göre ABD’de ortalama benzin fiyatı galon başına 4,14 dolara yükseldi. Bu rakam, savaşın başlamasından kısa süre önce 3 doların altındaydı.
Kripto para piyasaları da düşüşten etkilendi. Bitcoin gerilerken, Coinbase Global hisseleri yüzde 4,6, Strategy hisseleri yüzde 4,1 düştü.
Buna karşılık sağlık sigortası şirketleri piyasadaki kayıpları sınırladı. Medicare Advantage ödemelerinde 2027 için ortalama yüzde 2,48 artış beklentisi sonrası UnitedHealth Group hisseleri yüzde 8, Humana hisseleri yüzde 5,5 yükseldi.
Öte yandan, Universal Music Group hisseleri de küresel borsalardaki kayıpları sınırladı. Milyarder Bill Ackman’ın şirketi Pershing Square Capital Management’ın yaklaşık 64 milyar dolarlık teklifinin ardından şirket hisseleri Amsterdam’da yüzde 10,8 yükseldi.
Küresel piyasalarda Avrupa borsaları gerilerken, Asya piyasalarında sınırlı yükseliş görüldü. Güney Kore Kospi endeksi yüzde 0,8 artışla öne çıktı.
Tahvil piyasasında ise ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,36’ya yükseldi. Bu oran, savaş öncesi yüzde 3,97 seviyesinin oldukça üzerinde bulunuyor ve kredi maliyetlerini artırarak ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturuyor.
