ABD'den Lübnan İçin Diplomatik Seferberlik
ABD Başkanı Donald Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile görüşerek İsrail-Hizbullah savaşında ateşkes baskısını artırdı.
İsrail'in Lübnan'a yönelik hava saldırıları devam ederken, Tel Aviv yönetiminin masadaki olası bir ateşkesi kabul edip etmeyeceğine dair bekleyiş sürüyor. Bu kritik süreçte ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü Lübnanlı mevkidaşı Joseph Aoun ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Axios'a konuşan Lübnanlı bir yetkilinin paylaştığı ve Lübnan Cumhurbaşkanlığı tarafından da teyit edilen görüşmede, Cumhurbaşkanı Aoun'un ateşkes çabalarından ötürü Trump'a teşekkür ettiği bildirildi. Cumhurbaşkanlığı açıklamasına göre Trump, görüşme sırasında "Lübnan'ın ateşkes talebini en kısa sürede karşılayacağını" taahhüt etti. Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan bir ABD'li yetkili de Trump'ın, Lübnan'ın talep ettiği ateşkes kararını memnuniyetle karşılayacağını doğruladı.
Aoun'dan "Doğrudan Görüşme" Talebine Ret
Trump'ın ateşkes taahhüdüne rağmen, taraflar arasında doğrudan bir temas kurma girişimi Lübnan cephesinden döndü. AFP'ye konuşan Lübnanlı yetkili bir kaynak, Cumhurbaşkanı Aoun'un, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile "doğrudan görüşme" yapılması yönündeki ABD talebini reddettiğini açıkladı.
Bu gelişme, Trump'ın Çarşamba akşamı Truth Social platformunda yaptığı ve "İsrail ve Lübnan arasında nefes alma alanı yaratmaya çalıştığını" belirttiği paylaşımın hemen ardından yaşandı. Trump aynı paylaşımda iki ülkenin "liderleri" arasında Perşembe günü bir görüşme yapılacağını öne sürmüş, ancak bu iddia ne Beyrut ne de Tel Aviv tarafından doğrulanmıştı.
İsrail Güvenlik Kabinesi Karar Aşamasında
Diplomatik baskının odağındaki İsrail'de ise karar alma süreci belirsizliğini koruyor. Çarşamba akşamı Lübnan gündemiyle toplanan İsrail Güvenlik Kabinesi, ateşkes olasılığına dair nihai bir karara varamadan dağıldı. Sürecin hassasiyetine dikkat çeken İsrailli bir savunma yetkilisi, ateşkes ilanının Perşembe akşamı gerçekleşebileceğine işaret ederek, "Bir yol ayrımındayız. Henüz hiçbir şey kesinleşmedi, ancak bugün olabilir" ifadelerini kullandı.
Kulislerde, masadaki ateşkes önerisinin İsrail Başbakanı Netanyahu için iç siyasette oldukça hassas bir konu olduğu, ancak olası bir uzlaşının Trump'ın İran ile kalıcı bir barış anlaşmasına varmasına zemin hazırlayabileceği konuşuluyor.
Rubio'nun Temasları ve Krizin İran Boyutu
ABD'nin diplomatik taarruzu yalnızca başkanlık düzeyiyle sınırlı kalmadı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salı günü İsrail ve Lübnan diplomatlarını nadir görülen bir toplantıda bir araya getirdikten sonra, Perşembe günü Cumhurbaşkanı Aoun ile de telefonda görüştü. Rubio'nun görüşmede, Lübnan'a barış, güvenlik ve istikrar getirecek uzun vadeli bir anlaşmanın ön adımı olarak ateşkesin sağlanmasına yönelik çabaların öneminin altını çizdiği belirtildi.
Lübnan'daki kriz, ABD ile İran arasında yürütülen ve kaynaklara göre son 48 saatte belirli ilerlemelerin kaydedildiği müzakerelerin de en kritik başlıklarından birini oluşturuyor. İki süreç resmiyette birbirinden bağımsız görünse de Tahran yönetimi, İsrail'in Lübnan'daki devam eden operasyonlarını ABD ile vardığı ateşkesin açık bir ihlali olarak yorumluyor.
Buna karşılık Washington ve Tel Aviv, İran ile sağlanan ateşkes anlaşmasının, Tahran tarafından desteklenen Hizbullah'a yönelik İsrail saldırılarını kapsamadığını savunuyor. Nitekim İsrail ordusu, İran ile varılan ateşkes anlaşmasından bu yana Lübnan topraklarında çok sayıda can kaybına neden olan ağır saldırılar gerçekleştirmeye devam ediyor.