ABD Başkan Yardımcısı Vance savaşın süreceğini öngörüyor
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, hem müzakereler hem de çatışmaların seyri bakımından İran’la savaş dosyasının merkezindeki isim haline geldi.
Axios’un Amerikan ve İsrailli kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Başkan Yardımcısı JD Vance şu aşamada savaşın birkaç hafta daha süreceğini öngörüyor. Buna rağmen Vance, İran’la yürütülen müzakere sürecinde de ön plana çıkıyor.
Ancak Vance’in bazı danışmanları, İsrail içindeki bazı tarafların Başkan yardımcısının konumunu zayıflatmaya çalıştığını düşünüyor. Buna gerekçe olarak da, bu çevrelerin Vance’in yeterince sert bir tutum benimsemediğini düşünmeleri gösteriliyor. Axios’a göre İsrailli yetkililer ise bunu reddediyor.
Başkan Donald Trump, perşembe günü düzenlenen kabine toplantısında Vance’in rolünü resmen açıklamış ve kendisinden İran konusunda bir güncelleme sunmasını istemişti. Trump ayrıca Vance’in, özel temsilci Steve Witkoff ve Başkan’ın damadı Jared Kushner ile birlikte müzakereler üzerinde çalıştığını belirtmişti.
Bu çerçevede üst düzey bir yönetim yetkilisi, “İranlılar Vance ile bir anlaşmaya varamazsa, hiçbir anlaşma elde edemezler. Ellerine geçebilecek en iyi seçenek o” dedi.
Ancak başka bir yetkili Axios’a yaptığı açıklamada, Witkoff ile Kushner’in “kendi planları üzerinde çalışmayı sürdürdüğünü, Başkan Yardımcısı’nın ise müzakereler olgunlaşırsa rolünü üstlenmeye hazır olduğunu, ancak henüz o aşamaya gelinmediğini” söyledi.
Aynı yetkili, “İranlıların, müzakere masasına oturmak isteyip istemediklerine ve bunu nasıl yapmak istediklerine karar vermesi gerekiyor” dedi.
Perşembe günü Trump, İran’la müzakereler için tanıdığı süreyi uzattı. Aynı dönemde Pakistanlı, Mısırlı ve Türk arabulucuların doğrudan görüşmeler organize etme çabalarını sürdürdüğü, yine Axios tarafından aktarıldı.
Diplomatik hareketlilik, İslamabad, Kahire ve Ankara’da devam eden yoğun tabloyla birlikte şekilleniyor. Ancak bu başkentlerden hiçbiri sürece resmen arabulucu olarak dahil olduğunu açıklamadı.
Axios’a göre, eğer bu tür doğrudan görüşmeler yapılırsa, Vance müzakere masasında İran Meclis Başkanı Muhammed Bakırr Galibaf ile karşı karşıya oturabilir.
Buna karşılık, aynı siteye göre, diplomatik girişimlerin başarısız olması halinde ABD yönetimi büyük çaplı bir askerî tırmanışı da değerlendiriyor.
Netanyahu ile telefon görüşmesi
Bu sırada Beyaz Saray yetkilileri, İsrail hükümeti içindeki bazı çevrelerin Vance’i yıpratmaya çalıştığından şüphe duymaya başladı. Bu değerlendirme, pazartesi günü Binyamin Netanyahu ile Başkan Yardımcısı arasında gerçekleşen ve zor geçtiği belirtilen telefon görüşmesinin ardından öne çıktı. Habere göre Vance bu görüşmede, İsrail tarafının savaşa ilişkin bazı değerlendirmelerine itiraz etti.
Genel olarak bakıldığında, Vance’in İran’la ilgili diplomatik çabalara, gerek savaş öncesinde gerekse son birkaç gün içinde “yoğun biçimde” katıldığı belirtiliyor.
Axios’un aktardığına göre, hafta sonu İranlılarla yürütülen dolaylı mesajlaşma trafiği sırasında Beyaz Saray, Vance’in üst düzey barış görüşmeleri için bir Amerikan heyetine başkanlık etmesi ihtimalini de gündeme getirdi.
