Trump'tan İran'a 15 maddelik ateşkes ve nükleer planı teklifi
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a sunduğu 15 maddelik barış ve nükleer planı sızdı. Bir aylık geçici ateşkes ve yaptırımların kaldırılması masada.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile gerilimi düşürmek amacıyla Tahran yönetimine 15 maddelik kapsamlı bir barış planı sundu. İsrail kaynaklarına göre taraflar arasında bir aylık geçici ateşkes ilan edilmesi ve nükleer tesislerin devre dışı bırakılması öngörülüyor.
Washington yönetimi, Pakistan üzerinden Tahran'a ilettiği dosyada nükleer programın tamamen durdurulması karşılığında yaptırımların aşamalı olarak kaldırılmasını teklif etti. İsrail'in Kanal 12 televizyonu, planın detaylarını üst düzey yetkililere dayandırarak kamuoyuyla paylaştı. Teklif, bölgesel istikrar ve küresel enerji güvenliği açısından kritik maddeler barındırıyor.
Kritik tesisler ve uranyum şartı
Taslak metinde İsfahan, Natanz ve Fordo tesislerinin tamamen devre dışı bırakılması en dikkat çekici madde olarak öne çıkıyor. İran'ın elindeki yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokunu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na (UAEA) devretmesi talep ediliyor. Tahran'ın nükleer silah kapasitesine asla sahip olmayacağına dair uluslararası bir taahhüt vermesi planın merkezinde yer alıyor.
Hürmüz Boğazı ve füze kısıtlamaları
ABD'nin sunduğu planda küresel enerji nakil hatlarının güvenliği için Hürmüz Boğazı'nın kesintisiz gemi trafiğine açılması isteniyor. İran'ın balistik füze programının menzil ve kapasite bazında sınırlandırılması da teknik şartlar arasında bulunuyor. Tahran'ın bölgedeki vekil güçlere verdiği desteğin tamamen sonlandırılması, Washington'ın anlaşma zemini için belirlediği ana kriterlerden biri olarak belirtiliyor.
Yaptırımlar ve bir aylık geçici süreç
Tarafların resmi müzakerelere başlaması için bir aylık "şiddetsizlik dönemi" ve geçici ateşkes önerildi. İran'ın maddeleri kabul etmesi durumunda, Trump yönetiminin ekonomik yaptırımları hafifletmeye ve ticari kanalları açmaya hazır olduğu ifade ediliyor. Tahran yönetiminin teklife henüz resmi bir yanıt vermediği ancak süreci güvenlik konseyi düzeyinde değerlendirdiği kaydedildi.
