Trump'ın Ekonomi Planlarında İran Çatlağı: Savaş Senaryosu Piyasaları Vurdu
ABD Başkanı Trump'ın düşen enflasyon ve düşük faiz vaatleri, İran ile tırmanan gerilim ve petrol fiyatlarındaki artışla risk altında.
ABD Başkanı Donald Trump'ın ekonomik öncelikleri, Wall Street Journal ve NBC News tarafından yayınlanan raporlara göre kritik bir viraja girdi ve tüm kazanımlar "İran savaşına" bağlı durumda. Beyaz Saray'ın son dönemde dış müdahalelere odaklanması, toparlanma emareleri gösteren ABD ekonomisinde belirsizlik yaratırken, petrol fiyatlarının 90 doları aşması piyasalardaki endişeyi derinleştiriyor.
"Önce Amerika" Sloganı Değişiyor mu?
Wall Street Journal'da yayınlanan rapora göre, Trump'ın ana vaatleri fiyatları düşürmek ve ülkeyi dış savaşlardan uzak tutmak üzerine kuruluydu. Ancak Beyaz Saray'ın odağının yabancı müdahalelere kayması, kırılgan ekonomiyi tehdit ediyor.
Raporda, İran'la yaşanan çatışmanın, ara seçimler yaklaşırken Cumhuriyetçi stratejistlerin öngörmediği iç sorunlar yarattığı vurgulandı. Parti içinde, dış politikanın iç ekonomiyi ihmal edecek düzeye gelmesinden rahatsızlık duyuluyor.
Cumhuriyetçi stratejist Matthew Bartlett, durumun ciddiyetini şu sözlerle özetledi: "Bu çatışma ne kadar uzarsa, siyasi durum o kadar kötüleşir."
Bartlett, Trump'ın uluslararası ilişkilere aşırı müdahil olduğunu belirterek, dış politikadaki bu değişimi sert bir dille eleştirdi: "'Önce Amerika' sloganı artık 'Önce Amerika Saldırır' haline geldi."
Bu senaryo, izolasyonculuk vaatleri ile sahada yaşanan ağır siyasi ve ekonomik maliyetler arasındaki uçurumu gözler önüne seriyor. Seçmenlerin satın alma gücündeki erime, Cumhuriyetçi Parti'yi savunma pozisyonuna itiyor.
Petrol, Enflasyon ve Faizler: Savaş Ekonomiyi Nasıl Tehdit Ediyor?
NBC News analizine göre, İran'la savaş ihtimali Trump'ın ekonomik kazanımlarını doğrudan tehdit ediyor. Gerilimin tırmanmasıyla birlikte Brent ve ABD ham petrolü 90 dolar barajını aştı.
Trump, Birliğin Durumu konuşmasında benzin fiyatlarının düştüğünü ve Biden dönemindeki fiyatların "açıkçası bir felaket" olduğunu savunmuştu. Ancak geçen hafta benzin fiyatlarında yaşanan 32 sentlik artış, galon fiyatını 3,32 dolara taşıyarak bu kazanımları riske attı.
Enflasyon cephesinde de benzer bir endişe hakim. Trump, yönetiminin başarısını şu sözlerle anlatmıştı: "Biden yönetimi ve Kongre'deki müttefikleri ülkemizin tarihindeki en kötü enflasyonu bize yaşattı, ancak benim yönetimim 12 ay içinde çekirdek enflasyonu beş yıldan fazla bir süredir en düşük seviyesine indirdi."
Ancak finans dünyasının devleri temkinli. JPMorgan Chase CEO'su Jamie Dimon, CNBC'ye verdiği demeçte savaşın etkisine dikkat çekti: "Savaş uzmazsa, büyük bir enflasyon etkisi olmayacak; ancak uzun sürerse, durum farklı olacak."
Savaşın etkisi ipotek faizlerine de yansıdı. Trump'ın %5,98'e düştüğünü müjdelediği faiz oranları, çatışma haberleriyle birlikte %6,13'e yükseldi.
Borsadaki rekor yükselişler de duraksama dönemine girdi. Trump'ın "Milyonlarca insanımız var ve borsa rekorlar kırarak çok iyi performans gösterdiği için emeklilik planlarınız (401k) önemli ölçüde arttı." şeklindeki açıklamasına rağmen, çatışmalar bu hafta hisse senetleri üzerinde gölge düşürdü ve S&P 500 endeksi Cuma günü işlem sırasında baskı altında kaldı.
