SGK'da sahte emekli denetimi! Binlerce kişi maaşını faiziyle iade edecek

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sahte sigortalılık tespitlerine yönelik denetimleri en sıkı seviyeye taşıdı. Özellikle 2016 yılı ve sonrasında emekli olanlar mercek altına alınırken, usulsüzlük belirlenen dosyalarda emekli aylıkları kesiliyor ve ödenen tuta

Milyonlarca çalışanı ve emekliyi yakından ilgilendiren kritik süreçte sona gelinirken, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) emeklilik sisteminde usulsüzlükle haksız kazanç sağladığı değerlendirilen kişilere yönelik geniş çaplı bir taramayı devreye aldı. SGK’nin, denetimlerini “tarihin en sıkı seviyesi”ne çıkardığı belirtilirken, sahte sigortalılık iddiaları ve naylon şirket üzerinden prim ödeme yöntemleriyle emekliliğe hak kazandığı düşünülen dosyalar tek tek inceleniyor. Yapılan denetimlerde usulsüzlük tespit edilen vatandaşların emekli aylıkları iptal ediliyor; ayrıca daha önce yapılan ödemeler için geri tahsilat süreci başlatılıyor ve iadenin yasal faiz üzerinden istendiği vurgulanıyor.

2016 Sonrası Emekli Olanlar İnceleme Altında

Denetimlerin odağında özellikle 2016 yılı ve sonrasında emekli olan vatandaşlar bulunuyor. SGK denetmenlerinin yürüttüğü taramalarda öne çıkan başlıkların, emekliliğe giden yolda iki temel usulsüzlük yöntemi etrafında şekillendiği aktarılıyor. İncelemelerde, fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilerek prim gününü tamamlama, emeklilik şartlarını taşımadığı halde farklı yollarla emekli edilme gibi şüpheli süreçlerin tek tek kontrol edildiği ifade ediliyor.

SGK’nin taramalarında dikkat çeken yöntemlerden biri, kağıt üzerinde kurulmuş paravan (naylon) şirketler üzerinden sigortalı gösterilme iddiası oldu. Buna göre fiilen çalışması bulunmayan bazı kişilerin, yalnızca kayıt üzerinde bir işyerinde çalışıyor gibi gösterilerek prim günü doldurduğu ve bu yolla emekliliğe hak kazandığı öne sürülüyor. İncelemelerde, bu tür naylon şirket bağlantılı sigortalılık kayıtlarının özellikle mercek altına alındığı belirtiliyor.

Sahte Sağlık Raporlarıyla Emeklilik Şüphesi

İkinci başlık ise sahte sağlık raporları iddiası. Paylaşılan bilgilere göre, emeklilik şartlarını taşımadığı halde sahte raporlarla malulen ya da engelli hakkıyla emekli edilenlere ilişkin kayıtlar da denetimlerin önemli bir bölümünü oluşturuyor. SGK’nin, bu kapsamda rapor süreçleri ve emeklilik bağlama aşamalarını dosya bazında inceleyerek usulsüzlük iddialarını netleştirmeye çalıştığı aktarılıyor.

Geçtiğimiz yıl Aydın merkezli gerçekleştirilen ve kamuoyunda “Joker Çetesi” olarak bilinen operasyonda da benzer yöntemlerle yüzlerce kişinin usulsüz emekli edildiğinin ortaya çıkarıldığı, söz konusu kişilerin tamamının aylıklarının iptal edildiği hatırlatıldı.

Süreç Nasıl İşliyor? Eve Tebligat Gelirse Ne Yapılmalı?

Sistemde şüpheli işlem tespit edilen vatandaşlar açısından sürecin, ikamet adresine gönderilen resmi tebligat ile başladığı ifade ediliyor. SGK tarafından gönderilen yazıda, vatandaşın durumunu açıklaması için bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezine davet edildiği belirtiliyor. Bu aşamada tebligatın içeriğinin, dosyada şüpheli görülen işlem ya da kayıtların izah edilmesine yönelik bir çağrı niteliği taşıdığı aktarılıyor.

Uzmanların değerlendirmesine göre, tebligat alan kişilerin 3 iş günü içinde mutlaka davete icabet ederek savunmalarını sunması gerekiyor. Davete gitmeyenler veya durumunu belgeleyemeyenler hakkında işlemlerin gıyaben yürütülebildiği belirtilirken, sürecin bu aşamasının emeklilik dosyasının akıbeti açısından kritik olduğu vurgulanıyor.

Maaşlar Faiziyle Geri İsteniyor

Denetimler sonucunda usulsüzlük tespit edilmesi halinde yaptırımların ağırlaştığı, geri ödeme hesabının ise hatanın kaynağına göre ayrıştırıldığı belirtiliyor. Buna göre, yersiz ödemenin kurum kaynaklı bir hatadan mı yoksa kasıtlı bir usulsüzlükten mi doğduğuna bakılarak geriye dönük talep aralığı ve faiz uygulaması değişiyor.

Aktarılan bilgilere göre, eğer yersiz ödeme Sosyal Güvenlik Kurumu’nun bir hatasından kaynaklanıyorsa, geriye dönük son 5 yıllık ödemelerin faizsiz şekilde talep edildiği ifade ediliyor. Bu senaryoda geri istenen tutarın kapsamı ve uygulanan yöntem, kurum hatası kriteri üzerinden şekilleniyor.

Eğer kişi sahte sigorta, sahte rapor ya da naylon şirket üzerinden bilerek usulsüzlük yaptıysa, geri tahsilatın kapsamı genişliyor. Bu durumda geriye dönük son 10 yıl içinde ödenen tüm maaşların yanı sıra yapılan sağlık harcamalarının da yasal faiziyle birlikte vatandaştan geri tahsil edileceği kaydediliyor. İncelemelerde kasıt unsurunun belirlenmesinin, hem emeklilik iptali hem de geri ödeme sürecinin çerçevesini doğrudan etkilediği aktarılıyor.

“Yüz Binlerce Kişinin Emekliliği İptal Edildi”

Konuya ilişkin BirGün gazetesine değerlendirmelerde bulunan Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, denetimlerin uzun süredir devam ettiğini ve ortaya çıkan tablonun ağır olduğunu vurguladı. Erdursun, insanların Bağ-Kur yerine SSK (4A) statüsünden emekli olmayı “daha kolay” ve “daha avantajlı” gördükleri için bu yola başvurabildiklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Sosyal Sigortalar Kurumu’ndan (SSK) emekli olmak için işyeri ortağı olup, kendisini başka bir işyerinde sigortalı gösterenler oluyor. SSK’dan emekli olmak şartlar açısından daha cazip olduğu için bu riskli yol tercih ediliyor. Emeklilik hakkı elde edilip aylık bağlanıyor; ancak yapılan denetimlerde bu durum tespit edildiğinde emeklilik derhal iptal ediliyor. Şu ana kadar yüz binlerce kişinin emekliliği bu sebeple iptal edildi.”