Rubio müzakerelerin konusunu açıkladı "Hizbullah’ın nüfuzunun sona erdirilmesi"
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan ile İsrail arasında başlayan görüşmelerin “Hizbullah’ın 20 ya da 30 yıllık nüfuzuna kesin olarak son verilmesiyle ilgili” olduğunu vurguladı.
Dışişleri Bakanlığı’nda İsrail ve Lübnan büyükelçilerini kabul eden Rubio, “Bu tarihi bir fırsat. Bizi bu eşsiz ana getiren onlarca yıllık tarih ve karmaşıklıkların farkındayız, ancak önümüzde önemli bir potansiyel bulunuyor” dedi.
Rubio, “Bu süreç, bölgede Hizbullah’ın 20 ya da 30 yıllık nüfuzuna kesin olarak son verilmesiyle ilgilidir” ifadelerini kullanarak, salı günü başlayan görüşmelerin “zaman alacak bir sürecin başlangıcı” olduğunu belirtti.
On yıllar sonra ilk kez doğrudan müzakerelere başlayan iki ülke, farklı gündemlerle masaya oturdu. İsrail ateşkesi görüşme dışında tutarken, Lübnan’dan Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını talep etti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı görevini de yürüten Rubio’nun görüşmelere katılması, Washington’un ilerleme sağlanmasına yönelik isteğini ortaya koydu.
Görüşmelerin başlamasından yaklaşık 15 dakika sonra Hizbullah, kuzey İsrail’de 13 bölgeye eş zamanlı roket saldırıları düzenlediğini açıkladı.
Saldırılar, İsrail ordusunun “son gelişmeler ışığında Lübnan’dan atışların artabileceği ve kuzey İsrail’in hedef alınabileceği” yönündeki uyarısının ardından gerçekleşti.
Toplantıya İsrail ve Lübnan büyükelçilerinin yanı sıra ABD’nin Lübnan Büyükelçisi Michel Issa da katıldı.
Görüşmelerin başlamasından kısa süre önce Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, müzakerelerin Lübnanlıların yaşadığı sıkıntıların sona ermesi için bir başlangıç olmasını umduğunu ifade etti.
İran destekli Hizbullah ise daha önce görüşmeleri reddetmiş, Genel Sekreter Naim Kasım toplantının iptal edilmesi çağrısında bulunmuştu.
2 Mart’ta başlayan savaşın ardından İsrail’in askeri operasyonlarında 2 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği, bir milyondan fazla kişinin yerinden edildiği belirtildi.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar da düzenlediği basın toplantısında, “Lübnan devletiyle barış ve normalleşmeye ulaşmak istiyoruz… İsrail ile Lübnan arasında büyük bir anlaşmazlık yok. Sorun Hizbullah” ifadelerini kullandı.
İran savaşı kapsamında 8 Nisan’dan bu yana kırılgan bir ateşkes yürürlükte bulunurken, İsrail ve ABD’ye göre bu ateşkes Lübnan’ı kapsamıyor. İsrail, Hizbullah’ı hedef aldığını belirttiği hava saldırılarını sürdürmeye devam ediyor.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, görüşmeler için Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve “nesiller boyu sürecek” bir barış anlaşması olmak üzere iki şart ortaya koydu.
Bu arada Fransa ve Birleşik Krallık’ın da aralarında bulunduğu 17 ülke, Lübnan ile İsrail’i doğrudan barış görüşmeleri için “fırsatı değerlendirmeye” çağırdı.
ABD yönetimi, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasının gerekliliğini vurgularken, Lübnan ordusunun bunu şimdiye kadar gerçekleştirememiş olmasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
İsrail ve ABD, Hizbullah’a karşı yürütülen askeri operasyonların ABD ile İran arasındaki ateşkes anlaşması kapsamında olmadığını belirtti. Pakistan Başbakanı daha önce ateşkesin Lübnan’ı da kapsayacağını söylemiş, Tahran da bu yönde talepte bulunmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump daha önce NBC News’e verdiği röportajda, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Lübnan’da gerilimi azaltacağını kendisine bildirdiğini söylemişti.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, İsrail’in Lübnan ile değil Hizbullah ile savaş halinde olduğunu belirterek, bu nedenle görüşmelerin önünde bir engel bulunmadığını ifade etti.
Yetkili, görüşmelerin İsrail’in kuzey sınırlarında uzun vadeli güvenliğin sağlanması ve Lübnan hükümetinin egemenliğini yeniden tesis etmesine destek verilmesine yönelik diyaloğun kapsamını belirleyeceğini söyledi.
