NYT Duyurdu: İran'dan CIA'ya Gizli Ateşkes Teklifi
İsrail saldırılarıyla sarsılan İran, CIA ile gizli pazarlık arayışına girdi ancak Trump "muhatap kalmadı" diyerek kapıyı kapattı.
New York Times’ın (NYT) üst düzey istihbarat kaynaklarına dayandırdığı habere göre, ağır askeri darbeler alan İran yönetimi, savaşı durdurmak amacıyla Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ile gizli bir pazarlık masası kurma girişiminde bulundu. Tahran'ın bu hamlesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın müzakere kapılarını kapatmasıyla yeni bir diplomatik krize dönüştü.
Tahran Yönetimi CIA ile Nasıl Temas Kurdu?
ABD ve İsrail'in 28 Şubat tarihinde başlattığı "Destansı Gazap" operasyonunun 5. gününde sahadaki çatışmalar şiddetlenirken, perde arkasında kritik bir istihbarat trafiği yaşandı. İran İstihbarat Bakanlığı, askeri kanadın kamuoyuna verdiği direnç mesajlarının aksine, diplomatik bir "çıkış yolu" arayışına girdi.
NYT tarafından sızdırılan bilgilere göre İran, üçüncü bir ülke üzerinden CIA ile dolaylı bir hat kurarak savaşı sona erdirecek şartları görüşmeyi teklif etti. Ancak İsrail'in aralıksız süren saldırıları, Tahran'da ateşkes taahhüdü verebilecek bir otorite boşluğu yarattı.
Washington'daki güvenlik analistleri, İran devlet sistemindeki bozulmanın müzakereleri zorlaştırdığını belirtiyor. ABD'li yetkililer, Tahran'ın acil ateşkes talebine şüpheyle yaklaştıklarını ve karşılarında imzalanacak bir anlaşmayı uygulayabilecek güçlü bir muhatap bulamadıklarını ifade etti.
Washington'un Şartları ve Venezuela Modeli Tartışması
Sızdırılan raporlara göre, olası bir anlaşma için Washington yönetimi İran’ın balistik füze ve nükleer programını tamamen bırakmasını veya ciddi şekilde sınırlandırmasını şart koşuyor. Ayrıca Hizbullah gibi bölgesel vekil güçlere verilen desteğin kesilmesi de masadaki en önemli maddeler arasında.
Diplomatik kaynaklar, Trump'ın bu şartlar karşılığında İran’daki mevcut liderlerin bir kısmının koltuğunu koruyabileceği mesajını verdiğini aktardı. Trump, bu konuda Venezuela örneğini model olarak göstererek şu ifadeleri kullandı:
"Venezuela’da yaptığımız şey bence mükemmel bir senaryo. Liderler seçilebilir"
Ancak Beyaz Saray danışmanları, İran'ın karmaşık yapısı ve ideolojik güvenlik aygıtı nedeniyle bu teklifi riskli buldu. Uzmanlar, İran'ın Venezuela’dan yapısal olarak çok daha farklı bir dirence sahip olduğunu hatırlattı.
Trump Neden Masayı Devirdi? "Muhatap Bulamıyoruz"
Geçmişte görüşmelere yeşil ışık yakan ABD Başkanı Donald Trump, gizli temasın deşifre olmasının ardından strateji değiştirdi. Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda müzakereler için "çok geç" ifadesini kullanan Trump, gazetecilere verdiği demeçte durumu netleştirdi.
İran tarafında muhatap alınabilecek isimlerin operasyonlarla etkisiz hale getirildiğini vurgulayan Trump, "Aklımızdaki çoğu kişi öldü, çok yakında kimseyi tanımayacağız" diyerek masayı devirdi.
Barack Obama döneminde imzalanan 2015 nükleer anlaşmasını iptal eden Trump yönetimi, CIA üzerinden kurulan bu son arka kanal temasını da stratejik bir sonuca dönüştürmedi. Nükleer diplomasi çıkmazı, bölgedeki gerilimi tırmandırmaya devam ediyor.
