İran müzakereleri Tahran'daki "iktidar mücadelesi" nedeniyle çıkmaza girdi

İran ile ABD arasında yürütülen görüşmelerde ilerleme sağlanamamasının arkasında, Tahran’daki güç merkezleri arasındaki anlaşmazlıkların etkili olduğu belirtildi.

İran ile ABD arasında yürütülen müzakereler, Tahran’daki siyasi ve kurumsal ayrışmalar nedeniyle çıkmaza girdi. Wall Street Journal’da yer alan habere göre, İran yönetimi içindeki görüş ayrılıkları, diplomatik sürecin ilerlemesini zorlaştırıyor.

Haberde, müzakerelerin yalnızca dış politika meselesi olmaktan çıkıp, İran içindeki güç dengeleri ve farklı kurumların pozisyonları arasındaki çatışmanın yansımasına dönüştüğü ifade edildi.

İki farklı yaklaşım öne çıkıyor

Tahran’da Platformda iki ana görüşün öne çıktığı belirtiliyor. Bir tarafta İran Devrim Muhafızları’na yakın sertlik yanlısı gruplar, taviz verilmesine karşı çıkıyor. Diğer tarafta ise ekonomik koşulların iyileştirilmesi için yaptırımların hafifletilmesini savunan sivil yetkililer yer alıyor.

Bu ayrışmanın, müzakere heyetinin tutumuna da yansıdığı ve özellikle nükleer program konusunda net bir pozisyon ortaya konulmasını zorlaştırdığı ifade edildi.

Müzakere heyetine eleştiriler

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi’nin de aralarında bulunduğu müzakere ekibi, ülke içinde eleştirilerin hedefi oldu.

Sertlik yanlısı milletvekili Mahmud Nabavian, nükleer konunun müzakere masasına taşınmasını “stratejik hata” olarak nitelendirerek Washington’un elini güçlendirdiğini savundu.

Görüşmelerde somut ilerleme sağlanamadı

Nisan ayı başında gerçekleştirilen ilk tur görüşmelerde İran tarafının özellikle detaylara girildiğinde temkinli ve kaçamaklı bir tutum sergilediği belirtildi. ABD tarafının uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin uzun süreli durdurulmasına yönelik talebi ise sürecin önündeki en büyük engellerden biri oldu.

Planlanan bazı görüşmelerin de bölgedeki gerilimler nedeniyle iptal edildiği, ayrıca müzakere sürecine ilişkin çelişkili açıklamaların yapıldığı aktarıldı.

Karar alma mekanizmasındaki belirsizlik

Uzmanlara göre, sürecin tıkanmasının temel nedenlerinden biri de İran’da net bir karar alma merkezinin bulunmaması. Farklı kurumlar arasındaki yetki ve görüş ayrılıkları, müzakere sürecini yavaşlatıyor.

Haberde ayrıca, yeni Yüksek Lider Mojtaba Hamenei’nin süreçte belirleyici bir rol üstlenmemesinin de bu belirsizliği artırdığı ifade edildi.

Diplomaside yakın vadede atılım beklenmiyor

Mevcut tabloya göre, Washington ile Tahran arasındaki pozisyon farklılıklarının yanı sıra İran içindeki bölünmelerin devam etmesi, kısa vadede somut bir ilerleme ihtimalini zayıflatıyor.

Analistler, müzakerelerin geleceğinin büyük ölçüde İran’ın iç ayrışmaları aşarak ortak bir pozisyon oluşturmasına bağlı olduğuna dikkat çekiyor.