İran’ın En Güçlü İsmi Ali Hamaney Kimdir? Neden Hedefte
İsrail ve ABD saldırılarının ardından İran Dini Lideri Ali Hamaney’in akıbeti, konumu ve neden hedef alındığı dünya gündeminde.
İran’ın dini lideri Ali Hamaney, İsrail ve ABD’nin İran’ın çeşitli bölgelerine düzenlediği ve Tahran'ı sarsan son saldırıların ardından en çok merak edilen isim haline geldi. Tel Aviv'in “Aslanın Kükreyişi”, Washington'ın ise “Destansı Öfke” olarak adlandırdığı operasyonlar, "Hamaney öldü mü?" ve "Şu an nerede?" sorularını beraberinde getirdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın nükleer müzakerelerden duyduğu rahatsızlığı dile getirip “kader belirleyici bir karar” alınması gerektiğini vurgulamasından hemen sonra gerçekleşen saldırılarda, Hamaney ile bağlantılı noktalar da hedef alındı.
Ali Hamaney Saldırı Sırasında Neredeydi?
Saldırıların ilk saatlerinde Tahran’da dini liderle ilişkili binaların vurulması, Hamaney'in hayatına dair spekülasyonları artırdı. Ancak İran medyası ve Reuters haber ajansına dayandırılan bilgilere göre, İsrail ofislerinin yakınını vurduğunda dini lider Tahran’da bulunmuyordu. Hamaney'in saldırıdan önce güvenli bir yere nakledildiği bildirildi.
Dini liderin tam olarak nereye veya ne zaman götürüldüğüne dair güvenlik gerekçesiyle herhangi bir ayrıntı paylaşılmadı. Bu süreçte dikkat çeken bir diğer gelişme ise Hamaney'in, İran Hava Kuvvetleri komutanlarının geleneksel bağlılık yemini törenine katılmaması oldu. 8 Şubat’ta yapılması planlanan bu yıllık toplantıdaki yokluğu, Washington ile tırmanan gerilim hattında önemli bir sinyal olarak yorumlandı.
İran’ın En Güçlü İsmi Ali Hamaney Kimdir?
86 yaşındaki Ali Hamaney, 1979 Devrimi’nin mimarı Humeyni’nin 1989’daki ölümünün ardından dini liderlik koltuğuna oturdu. Axios’un raporuna göre, yaklaşık 37 yıldır iktidarda olan Hamaney, Ortadoğu’nun en uzun süre görev yapan yöneticisi unvanına sahip. Yönetimi süresince mutlak kontrolünü pekiştiren Hamaney; hükümet, ordu, yargı ve medya üzerinde en üst yetkili konumunda bulunuyor.
Hamaney’in gücü sadece siyasi ve askeri alanla sınırlı değil; aynı zamanda dünyanın en büyük petrol rezervlerinden elde edilen gelirlerin harcanması konusunda da son sözü söylüyor. Geçmişte savunma bakanlığı yapan ve 1981’de cumhurbaşkanı seçilen Hamaney, Devrim Muhafızları üzerinde de tam denetime sahip. Son dönemdeki raporlar, rejim güçlerinin ekonomik protestolarda binlerce kişiyi öldürdüğünü öne sürse de kesin rakamlar belirsizliğini koruyor.
İsrail ve ABD Rejimi Neden Hamaney’i Hedef Alıyor?
ABD ve İsrail, İran’ın nükleer programını büyük bir tehdit olarak görmekte ve Hamaney’i potansiyel bir hedef olarak değerlendirmektedir. Hamaney ise nükleer programın sivil amaçlı olduğunu savunmaktadır. Geçen yıl yaşanan on iki günlük çatışma sürecinde İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Hamaney’in “varlığını sürdüremeyeceğini” belirterek şu ifadeleri kullanmıştı: “Hamaney’in iğrenç bir hedefi var; İsrail’i yok etmek.”
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da suikast seçeneğini dışlamamış, böyle bir adımın çatışmayı “sona erdireceğini” ima etmişti. ABD cephesinde ise Donald Trump, bölgedeki askeri kapasite artışına dikkat çekerek Hamaney’in “büyük bir endişe duyması gerektiğini” söylemişti. Trump, rejim değişikliğinin “olabilecek en iyi şey” olduğunu savunarak, “liderliği devralabilecek kişiler” bulunduğunu ifade etmişti.
Trump, Hamaney'in konumu ve güvenliği hakkında ise şu çarpıcı açıklamayı yapmıştı: “Sözde ‘dini liderin’ nerede saklandığını tam olarak biliyoruz. Kolay bir hedef, ama orada güvende. Onu ortadan kaldırmayacağız (öldürmeyeceğiz), en azından şimdilik.”
