Hürmüz Boğazı krizi sonrası 400 milyon varil petrol piyasaya sürülecek
Uluslararası Enerji Ajansı, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz ve petrol piyasalarındaki dalgalanmayı dengelemek amacıyla tarihinin en büyük acil petrol rezervi serbest bırakma kararını duyurdu.
Küresel enerji piyasalarında yaşanan arz endişeleri üzerine, International Energy Agency (IEA) tarihindeki en büyük stratejik petrol rezervi serbest bırakma kararını açıkladı. Ajans, üye ülkelerin acil durum stoklarından yaklaşık 400 milyon varil ham petrolün piyasaya sunulacağını duyurdu.
Kararın, Orta Doğu’daki askeri gerilim ve Strait of Hormuz çevresindeki güvenlik riskleri nedeniyle petrol piyasasında oluşan dalgalanmaları dengelemeyi amaçladığı belirtiliyor.
Küresel koordinasyon vurgusu
IEA’ya göre bu karar, ajansın 32 üye ülkesinin oy birliğiyle alındı ve bugüne kadar gerçekleştirilen en büyük rezerv serbest bırakma operasyonu olacak.
IEA Başkanı Fatih Birol, petrol piyasalarının küresel yapısına dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Petrol piyasaları küresel niteliktedir. Büyük aksaklıklara verilecek yanıtın da küresel olması gerekir. Üye ülkelerin bu süreçte gösterdiği dayanışma enerji güvenliği açısından önemlidir.”
Hürmüz Boğazı etkisi
Enerji uzmanlarına göre Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim nedeniyle küresel piyasalar günlük yaklaşık 15 milyon varil petrol arzı kaybı riski ile karşı karşıya bulunuyor.
Boğaz, dünya deniz yoluyla taşınan petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği en önemli enerji rotalarından biri olarak kabul ediliyor.
Serbest bırakılacak petrol miktarının, normal koşullarda Hürmüz Boğazı’ndan geçen yaklaşık 26 günlük ham petrol ticaretine eşdeğer olduğu belirtiliyor.
Ülkelerden katkı
Operasyon kapsamında bazı ülkeler ulusal rezervlerinden petrol serbest bırakmayı planlıyor:
Birleşik Krallık: yaklaşık 13,5 milyon varil petrol
Japonya: yaklaşık 80 milyon varil petrol
Almanya: yaklaşık 19,5 milyon varile eşdeğer enerji rezervi
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ülkesinin petrol ithalatının büyük bölümünün Hürmüz Boğazı’ndan geldiğini belirterek rezervlerin 18 Mart’tan itibaren piyasaya sunulacağını açıkladı.
Petrol fiyatlarında dalgalanma
Son haftalarda Orta Doğu’daki gerilim nedeniyle petrol fiyatlarında keskin hareketler görüldü. Brent petrol kısa süreliğine 119 dolar seviyesine kadar yükselirken, daha sonra yaklaşık 90 dolar civarında dengelendi.
Uzmanlar, stratejik rezervlerin piyasaya sürülmesinin fiyat oynaklığını azaltmayı ve küresel enerji arz güvenliğini desteklemeyi amaçladığını belirtiyor.
