"Genç İstihdam" programının detayları belli oldu! 445,1 milyar liralık teşvik planı
Ankara’daki lansmanda duyurulan Genç İstihdam Hamlesi paketinde, Staj Desteği, İşe İlk Adım Programı ve İŞKUR Gençlik Programı gibi başlıklarla üç yılda 3 milyon gence yönelik 445,1 milyar liralık teşvik planı açıklandı.
Ankara’da düzenlenen lansmanda, Cumhurbaşkanı ve Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamalarıyla, işverenlere dönük teşviklerin kapsamı genişletilirken, eleştiriler, programların güvenceli istihdam, insan onuruna yakışır ücret ve sendikal haklar yerine esnek çalışma ve “ucuz emek” vurgusunu öne çıkardığı yönünde yoğunlaştı. Metinde, kamu kaynaklarından toplam 445,1 milyar lira tutarında bir teşvikin, üç yıl perspektifi içinde 3 milyon genç hedefiyle işverenlere aktarılacağı ifade edildi.
Genç İstihdam Hamlesi lansmanının Ankara’da yapıldığı, törene iş dünyası örgütlerinin temsilcilerinin katıldığı aktarıldı. Metinde; MÜSİAD ve TİSK üyesi işverenlerin törende yer aldığı belirtilirken, programın destekçileri arasında TİSK, TOBB, TİM, MÜSİAD, TESK, Halkbank, Ziraat Bankası, Vakıfbank ve Turkcell isimleri sıralandı.
445,1 Milyar Liralık Teşvik
Beş program üzerinden kurgulanan pakette, metindeki bilgilere göre toplam 445,1 milyar liralık teşvik büyüklüğüyle 3 milyon genç kapsama alınıyor. Metin, düzenlemenin “gençler için değil işverenler için” kurgulandığı değerlendirmesine yer verirken, açıklanan koşulların ve teşvik tutarlarının işveren maliyetlerini öncelediği vurgusunu yaptı.
Program İsimleri ve Kapsamı
Lansmanda duyurulan beş programın adları Staj Desteği, Geleceğim Meslekte, NEET İşgücü Uyum Programı (İUP), İşe İlk Adım Programı ve İŞKUR Gençlik Programı olarak aktarıldı. Metinde, bazı programların daha önce var olduğu, bazılarının ise ilk kez açıklandığı belirtildi.
Metinde en çok öne çıkan başlıklardan biri İŞKUR Gençlik Programı oldu. Erdoğan’ın, bu program üzerinden gelir elde eden öğrenci sayısının 150 bin olduğunu söylediği; “günlük harçlık” tutarının 1.375 lira seviyesine çıkarıldığını açıkladığı aktarıldı. Metinde, yapılan ödemenin “ücret” değil “harçlık” olarak tanımlanmasının, gençlerin iş güvencesi, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve sendikalaşma gibi haklarından yararlanamaması eleştirisini güçlendirdiği ifade edildi.
Günlük 1.375 Lira
Metinde, “mevcut İŞKUR verisi” olarak; 2025’in ilk 11 ayında 474.229 üniversite öğrencisinin, “harçlık” adı altında ve işçi statüsü dışında, asgari ücretin altında çalıştırıldığı bilgisine yer verildi. Ayrıca daha önce 1.083 TL olan ödemenin güncellendiği; Erdoğan’ın, program kapsamındaki gençlere günde 1.375 lira harçlık verileceğini söylediği aktarıldı. Üç yıl içinde bu projeye 450 bin gencin daha dahil edileceği ve bunun için 108 milyar lira tutarında ödeme yapılacağı da metinde yer aldı. Öte yandan Erdoğan’ın hesabıyla haftada üç gün çalışan bir gencin 19.000 lira alacağı iddiasına karşın, aynı gün sayısında ödemenin 16.500 lira olarak kaldığı belirtildi.
Staj Desteği, İşe İlk Adım ve İUP Detayları
Metinde, program başlıklarının “mesleki eğitim” ve “uyum” çerçevesinde sunulmasına rağmen, eleştirilerin odağında ucuz emek ve hak kaybı risklerinin bulunduğu anlatıldı. Özellikle staj, ilk işe giriş ve geçici işlerde kamu kaynaklarının işveren maliyetlerini azaltacak şekilde devreye sokulduğu değerlendirmesi öne çıktı.
800 Bin Gence 27 Milyar Lira Staj Desteği
Staj Desteği kapsamında, 800 bin gencin daha programa alınacağı ve üç yıl için 27 milyar liralık teşvik paketi oluşturulacağı aktarıldı. Metinde, 10 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde stajyer oranının %10 olacağı; özellikle sanayi bölgelerinde küçük atölyelerde daha fazla gencin “stajyer” olarak çalıştırılacağı değerlendirmesine yer verildi.
İşe İlk Adım Programı
İşe İlk Adım Programı için metinde verilen çerçevede, 18-25 yaş grubunun ilk altı aylık ücretinin kamu tarafından karşılanacağı; işverenlerin bu teşvikten yararlanması için istihdam garantisi şartı bulunmadığı ifade edildi. Üç yıl boyunca 750 bin genç için toplam 215,8 milyar lira teşvikin işverenlere aktarılacağı bilgisi paylaşılırken, metin; gençlerin iş güvencesi, kıdem ve ihbar hakları bakımından güvencesiz kalacağına dair eleştirileri aktardı.
İşgücü Uyum Programı
Metinde “İşgücü Uyum Programı (İUP)” başlığı, Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) ifadesiyle birlikte anıldı. Kamu kurumları, üniversiteler ve farklı alanlarda günlük geçici işlerde çalıştırılan gençlere yapılan “harçlık” ödemesinin artırıldığı; üç yıl içinde 450 bin gencin daha kapsama alınacağı ve 108 milyar lira ödeme yapılacağı bilgisi yinelendi. Metinde, program kapsamındakilerin sendikal haklar dahil olmak üzere işçilik statüsünden doğan güvencelerden yararlanamadığı vurgulandı.
Programa katılan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın, SGK verilerine atıfla “ilk kez sigortalı olanların neredeyse yarısının 30 yaş üstü” olduğunu söylediği aktarıldı. Metinde, NEET durumunun “tuzak” olarak tanımlandığı; açıklamalarda gençlerin geç iş hayatına girmesinin “hayatı düzene koyma, aile kurma ve çocuk sahibi olma” süreçlerini zorlaştırdığı vurgusunun öne çıktığı belirtildi. Işıkhan’ın, lise ve üniversite mezunlarının “NEET tuzağına düşmeden” çalışma hayatına dahil edilmesinin önemine dikkat çektiği ifadelerine yer verildi.
