Donald Trump'tan İran Çatışması İçin Askeri Karşılaştırma ve Ateşkes Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan çatışmayı bir "işgal" olarak nitelendirerek süresini Amerikan tarihindeki diğer savaşlarla karşılaştırdı.
İran savaşının ara seçimler üzerindeki etkisine ilişkin endişeler gündemdeki yerini korurken, ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya platformu Truth Social üzerinden bir paylaşım yaptı. Trump, İran ile yaşanan süreci sadece bir "işgal" olarak tanımladı ve bu çatışmanın süresini ABD güçlerinin geçmişte katıldığı diğer savaşlarla kıyasladı.
Tarihi Savaşlarla Süre Karşılaştırması
Newsweek'in aktardığına göre, Trump'ın paylaşımında son iki yüzyıllık Amerikan tarihinin yedi önemli çatışmasını gösteren bir tablo yer aldı. Tabloda İran savaşının 6 hafta sürdüğü belirtilirken, en uzun çatışmanın ise 543 hafta sürdüğü ifade edildi.
Trump'ın paylaştığı askeri karşılaştırmada Afganistan savaşının yanı sıra 457 hafta süren Irak Savaşı ve 439 hafta süren Vietnam Savaşı'nın sürelerine yer verildi. Amerikan İç Savaşı'nın 209 hafta sürdüğü hatırlatılan metinde, İkinci Dünya Savaşı'nın ise Amerika Birleşik Devletleri için 196 hafta sürdüğü kaydedildi. Bu sürenin savaşın tamamını değil, yalnızca Japonya'nın Pearl Harbor'a saldırısından sonraki ABD'nin çatışmaya dahil olduğu dönemi kapsadığı belirtildi.
Paylaşımda ayrıca 1950-1953 yılları arasındaki Kore Savaşı'nın 161 hafta ve Birleşik Krallık'a karşı yürütülen 1812 Savaşı'nın 139 hafta sürdüğüne değinildi.
Çatışmanın Takvimi ve Kongre Süreci
ABD ve İsrail, 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılar düzenlemeye başladı. Trump'ın paylaşımını yaptığı çarşamba gününe kadar geçen 67 günlük, yani dokuz buçuk haftalık sürecin ardından, ABD Başkanı 7 Nisan'da iki haftalık bir ateşkes ilan etti. Bu ateşkes, müzakereler devam ederken daha sonra uzatıldı.
Trump, 1 Mayıs tarihinde Kongreye yazdığı mektupta, ateşkesin düşmanlıkları "sonlandırdığını" ve 7 Nisan'dan bu yana herhangi bir ateş alışverişi yaşanmadığını belirtti. Çatışmayı sürdürmek için Kongre'nin onayına ihtiyacı olmadığını savunan Trump'ın bu durumu, 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası bağlamında değerlendiriliyor. İlgili yasaya göre, ABD Başkanı'nın Kongre'den yetki almadan veya "kaçınılmaz askeri gereklilik" nedeniyle 30 günlük bir uzatma talep etmeden 60 günden fazla askeri harekât düzenleyemeyeceği belirtiliyor.
Seçim Kampanyası ve Müzakere Süreci
Seçim kampanyası döneminde önceki yönetimlerin yürüttüğü "sonsuz savaşları" eleştiren Trump'ın ikinci döneminde Orta Doğu'da attığı adımlar, "Amerika'yı Yeniden Büyük Yap" veya "MAGA" hareketinin destekçileri arasında tartışmalara neden oldu.
Sürece ilişkin açıklamalarda bulunan Trump, İran'ın bir anlaşmaya varmaması durumunda "bombardımanın başlayacağını ve ne yazık ki önceki dönemlere göre çok daha yüksek bir seviyede ve çok daha yoğun olacağını" ifade etti.
Axios'un haberine göre Beyaz Saray, Trump'ın kısıtlamayı hedeflediği İran'ın nükleer programı konusunda daha ayrıntılı müzakerelere zemin hazırlayabilecek 14 maddelik bir mutabakat zaptına ulaşmaya yakın olunduğuna inanıyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bağhay ise çatışmayı sona erdirmeye yönelik Amerikan önerisinin şu anda d