BAE ve Sudan… Uluslararası kanallar üzerinden milyarlarca dolarlık insani destek
Birleşik Arap Emirlikleri, Sudan’a yönelik artan insani yardım adımlarıyla bu ülkeye olan taahhüdünü pekiştirirken, uluslararası mekanizmalar üzerinden 500 milyon dolarlık yeni bir taahhütte bulundu.
500 milyon dolarlık yeni taahhüt
Destek kapsamında atılan son adımda, BAE Devlet Bakanı Lana Zaki Nuseybe, Salı günü 3 Şubat 2026’da, savaşın yol açtığı insani krizin derinleştiği bir dönemde, Sudan İnsani Yardım Fonu’na 500 milyon dolar katkı sağlanacağını açıkladı.
Nuseybe, 30 milyondan fazla Sudanlının, yani nüfusun yaklaşık yarısının, acil yardıma ihtiyaç duyduğunu vurgulayarak, BAE’nin katkısının; gıda, sağlık hizmetleri, temiz su, barınma ve çatışmalardan etkilenen siviller için hayat kurtarıcı diğer temel ihtiyaçların karşılanmasını hedeflediğini belirtti.
Bu taahhüt, bölgede yaşanan en karmaşık insani krizlerden birinin kontrol altına alınmasına yönelik uluslararası çabalara güçlü bir ivme kazandırırken, BAE’nin erken harekete dayalı ve geniş kapsamlı destek anlayışını da yansıtıyor.
On yılda milyarlar… Krizin başlangıcından bu yana süren destek
Kasım 2025 itibarıyla, 2015–2025 döneminde Sudan’a sağlanan BAE yardımlarının toplam değeri yaklaşık 4,24 milyar dolara ulaştı. Bu destek; insani yardım, kalkınma, sağlık, eğitim ve altyapı sektörlerini kapsadı.
Nisan 2023’te savaşın başlamasından bu yana ise BAE, Sudan halkına destek amacıyla tek başına 784 milyon dolar sağladı. Yardımların tarafsız ve güvenli biçimde ulaştırılabilmesi için Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşlarla ortaklık temel alındı.
Sudan’a destek konferanslarında uluslararası taahhütler
Birleşik Arap Emirlikleri, Sudan dosyasının ele alındığı uluslararası platformlardaki etkin varlığını da güçlendirdi. Bu kapsamda Şubat 2025’te Addis Ababa’da düzenlenen üst düzey insani konferansta 200 milyon dolarlık bir taahhüt açıkladı.
Ekim 2025’te Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi toplantısında ise, El-Faşir kentindeki insani operasyonlara destek amacıyla, BM ajansları ve ortak kuruluşlarla iş birliği içinde kullanılmak üzere ilave 100 milyon dolar sağlanacağı duyuruldu.
BM kuruluşları üzerinden uluslararası yardım köprüsü
BAE, yardımların ulaştırılmasında uluslararası sivil toplum kuruluşları ve Birleşmiş Milletler ajanslarına dayalı bir mekanizma benimsedi. Bu çerçevede, Sudan’a binlerce ton gıda ve tıbbi malzeme taşıyan 162 uçak ve gemi sevk edildi.
Bu çalışmalar kapsamında, El-Faşir kentindeki yerinden edilmiş siviller için 800 ton acil gıda yardımı bölgeye ulaştırılarak, çatışma bölgelerindeki temel ihtiyaçların karşılanması hedeflendi.
İnsani destek komşu ülkelere de uzanıyor
BAE’nin yardımları yalnızca Sudan ile sınırlı kalmadı; Sudanlı mültecilere ev sahipliği yapan komşu ülkelere de ulaştırıldı. Bu kapsamda Çad’a 5 bin 542 ton gıda ve insani yardım gönderildi, ayrıca içme suyu sağlamak amacıyla beş su kuyusu açıldı.
Uganda’ya 200 ton yardım ulaştırılırken, 11 sağlık tesisi desteklendi. Güney Sudan’a ise 300 ton gıda malzemesi gönderildi. Bu adımlar, krizin bölgesel etkilerini ele alan bütüncül bir yaklaşımın parçası olarak hayata geçirildi.
Sağlık öncelik oldu: Sahra hastaneleri ve geniş kapsamlı destek
Mart 2025’te BAE, Sudanlı mültecilere hizmet vermek üzere üç sahra hastanesi kurdu. Bunlar arasında Güney Sudan’ın Kuzey Bahr el-Gazal eyaletindeki Madol Hastanesi ile Çad’ın Amdjarass ve Abéché kentlerindeki iki hastane yer aldı. Söz konusu tesisler, toplamda 90 bini aşkın hastaya tedavi hizmeti sundu.
Bunun yanı sıra, Dünya Sağlık Örgütü ve diğer BM kuruluşlarıyla koordinasyon içinde, Sudan’ın 14 eyaletindeki 127 sağlık tesisi desteklendi.
BM ajanslarına doğrudan finansman
Birleşik Arap Emirlikleri, Sudan içinde faaliyet gösteren Birleşmiş Milletler kuruluşlarına 70 milyon dolar tahsis etti. Bu kaynak; Dünya Gıda Programı, BM Mülteciler Yüksek Komiserliği, Dünya Sağlık Örgütü, UNICEF, FAO ve İnsani İşler Koordinasyon Ofisi arasında paylaştırıldı.
Ayrıca, Sudanlı mültecilere ev sahipliği yapan komşu ülkelerin yükünü hafifletmek amacıyla 30 milyon dolarlık ilave destek sağlandı.
Kadınlar ve çocuklara özel odak
En kırılgan grupların korunmasına yönelik strateji kapsamında, Sudanlı kadın mültecilere destek için 10,25 milyon dolar ayrıldı. Bu destek; Dünya Sağlık Örgütü, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu, Kadınlar için Barış ve İnsani Eylem Fonu ile BM Mülteciler Yüksek Komiserliği aracılığıyla sağlandı.
Eğitim alanında ise UNICEF ile iş birliği yapılarak, Çad ve Güney Sudan’daki okulların rehabilitasyonu gerçekleştirildi ve Sudanlı mülteci çocuklara yönelik eğitim programları finanse edildi.
Kapsayıcı yaklaşım ve uzun vadeli insani vizyon
Veriler ve yardım kanallarının çeşitliliği, BAE’nin Sudan krizine yönelik kapsamlı bir yaklaşım benimsediğini ortaya koyuyor. Bu yaklaşım, ülke içi ve ülke dışındaki ihtiyaçları birlikte ele alırken, acil insani yardım ile hayati sektörlerin desteklenmesi arasında denge kurmayı hedefliyor.
Bu tablo, Birleşik Arap Emirlikleri’nin uluslararası iş birliği temelinde yürüttüğü insani rolüne olan bağlılığını teyit ederken, modern Sudan tarihinin en zorlu dönemlerinden birinde sivillerin acılarının hafifletilmesi için sürdürülen kararlı çabayı yansıtıyor.
