ABD'nin İran'a Yönelik Deniz Ablukası Başladı
ABD Merkez Komutanlığı, İran limanları ve kıyı şeridini kapsayan deniz ablukasını Pazartesi günü itibarıyla yürürlüğe koydu. Abluka, bayrağına bakılmaksızın tüm gemileri kapsarken, Hürmüz Boğazı'ndan diğer ülkelere giden tarafsız gemilerin geçişine engel
ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukası, Pazartesi günü GMT saatiyle 14:00 (ABD Doğu saatiyle 10:00) itibarıyla resmen başladı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yürütülen operasyon kapsamında, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki Arap Denizi'nde deniz kontrolü uygulamaya konuldu. Ablukanın ilk saatlerinde, Hürmüz Boğazı'nda İran dışındaki destinasyonlara yapılan seferlerde herhangi bir aksama yaşanmadı.
Reuters tarafından görülen denizcilik bildirisine göre, alınan önlemler hangi ülkenin bayrağını taşıdığına bakılmaksızın tüm gemileri kapsıyor. Bildiride, ablukanın kapsamının "limanlar ve petrol terminalleri de dahil olmak üzere ancak bunlarla sınırlı kalmamak kaydıyla tüm İran kıyı şeridini kapsadığı" belirtildi.
İzinsiz Gemiler Alıkonulacak
Bölgedeki denizcilik faaliyetlerini kontrol altına alan ABD ordusu, kurallara uymayan gemilere yönelik yaptırımları da netleştirdi. Yayımlanan bildiride, "Abluka altına alınan bölgeye izinsiz giren veya çıkan herhangi bir gemi, durdurulmaya, yönü değiştirilmeye veya alıkonulmaya tabi tutulacaktır" denildi.
Abluka kuralları çerçevesinde iki önemli istisna belirlendi. Bildiride, "Bu kontrol, Hürmüz Boğazı'ndan İran dışındaki destinasyonlara giden ve gelen tarafsız gemilerin geçişini engellemeyecektir," ifadelerine yer verildi. Ayrıca ABD'li yetkililer; gıda, tıbbi malzeme ve diğer temel ihtiyaç maddelerini içeren insani yardım sevkiyatlarının, denetlenmeleri şartıyla bölgeden geçişine izin verileceğini açıkladı.
Donald Trump'tan "Hızlı ve Acımasız" Uyarısı
Ablukanın başlamasıyla birlikte ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social platformu üzerinden İran'a yönelik sert bir mesaj yayımladı. Trump açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"İran donanması şu anda denizin dibinde, tamamen imha edilmiş durumda - 158 gemi. Hedef almadığımız şey ise, 'hızlı saldırı botları' dedikleri az sayıdaki gemileriydi, çünkü onları büyük bir tehdit olarak görmedik."
"Bu teknelerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, denizde uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız aynı öldürme yöntemiyle derhal ortadan kaldırılacaklar. Bu yöntem hızlı ve acımasızdır"
İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları'ndan Doğrulama
İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) da Pazartesi günü yaptığı açıklamayla kısıtlamaların GMT 14:00 itibarıyla yürürlüğe girdiği konusunda bilgilendirildiğini duyurdu. Kurum, kısıtlamaların özellikle Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndaki bölgelerde İran limanlarına ve kıyı bölgelerine erişimi etkileyeceğini belirtti.
Ajansın açıklamasında, "Erişim kısıtlamaları, İran'daki limanlar, petrol terminalleri veya kıyı tesisleriyle işlem yapan ve herhangi bir ülkenin bayrağını taşıyan gemilere ayrım gözetmeksizin uygulanmaktadır" denildi.
İslamabad Görüşmelerinin Çöküşü ve Arka Plan
Abluka kararı, Cumartesi günü Pakistan'ın başkenti İslamabad'da Washington ile Tahran arasında gerçekleştirilen görüşmelerin çökmesinin ardından geldi. Görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasında Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş krizi ve zenginleştirilmiş uranyum sorunları başlıca nedenler olarak öne çıktı.
Şubat ayının sonundan bu yana Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemileri hedef alarak kendisiyle koordinasyon talep eden İran, uluslararası hukuku ihlal ederek bu gemilere geçiş ücreti uygulamayı hedefliyor. ABD tarafı bu talebi reddederken, eş zamanlı olarak İran'ın nükleer programına son verilmesini istiyor. İran, geçtiğimiz yıllarda uranyum zenginleştirme seviyesini nükleer silah üretimi için gereken eşiğe yakın olan %60 seviyesine çıkarmıştı.
