ABD-İran görüşmelerinde kritik mutabakat
Axios’a konuşan iki ABD’li yetkiliye göre, Washington ile Tahran arasında ateşkesi uzatacak ve İran’ın nükleer programına ilişkin müzakereleri başlatacak 60 günlük mutabakat metninde büyük ölçüde uzlaşı sağlandı. Nihai karar için Trump’ın onayı bekleniyor
ABD ile İran arasında yürütülen arabuluculuk sürecinde kritik bir aşamaya gelindi. Axios’un ulaştığı ve sürece dahil olduğu belirtilen iki ABD’li yetkiliye göre, taraflar ateşkesi uzatmayı ve İran’ın nükleer programı hakkında müzakereleri başlatmayı öngören 60 günlük bir mutabakat zaptı üzerinde büyük ölçüde anlaştı.
Yetkililer, anlaşma şartlarında önemli ölçüde uzlaşı sağlandığını ancak nihai kararın ABD Başkanı Donald Trump’a kaldığını belirtti. İranlı müzakerecilerin gerekli onayları alarak imzaya hazır olduklarını ilettiği, Trump’ın ise metni hemen onaylamadığı aktarıldı.
Trump’ın onayı bekleniyor
Arabuluculuk sürecine dahil olan iki ABD’li yetkili, anlaşmanın mevcut durumuna ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Anlaşma şartlarının Salı günü itibarıyla büyük ölçüde sağlandığını ve her iki tarafın da üst düzey liderlerin onayını alması gerektiğini söyleyebilirim. İranlı müzakereciler gerekli onayları alarak imzalamaya hazır olduklarını bildirdiler ancak nihai anlaşmanın ayrıntılarını alan Başkan Trump hemen onay vermedi. Başkan, arabuluculara bu konuyu düşünmek için birkaç gün zamana ihtiyacı olduğunu iletti."
Hürmüz Boğazı için özel madde
Sızan müzakere detaylarına göre, 60 günlük mutabakat metninde Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin kısıtlanmamasına yönelik bir madde de yer alıyor.
ABD basınına konuşan bir yetkili, söz konusu maddeye ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Bu madde, boğazdan geçişlerde hiçbir şekilde ücret talep edilmeyeceği ve herhangi bir taciz olayının yaşanmayacağı anlamına geliyor. İran ise 30 gün içinde boğazdaki tüm deniz mayınlarını kaldırmak zorunda kalacak."
Ticari deniz taşımacılığının yeniden başlamasına paralel olarak, ABD’nin bölgedeki deniz ablukasının da kademeli şekilde kaldırılacağı belirtildi.
Nükleer program masada
Yetkililere göre mutabakat metninde, İran’ın nükleer silah peşinde koşmayacağına dair açık bir taahhüt de bulunacak.
60 günlük süreçte tarafların öncelikli olarak İran’ın elindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun nasıl bertaraf edileceğini ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin geleceğini görüşmesi bekleniyor.
ABD’nin ise bu müzakereler kapsamında Tahran yönetimine yönelik ekonomik yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılması konularını masaya getirmeyi taahhüt edeceği aktarıldı.
Mutabakat zaptı kapsamında ayrıca İran’ın uluslararası alandan mal ve insani yardım almasını kolaylaştıracak özel bir mekanizmanın kurulması da tartışılacak.
